2017-12-05
Czarne chmury nad chmurą obliczeniową?

Usługa zdalnego rejestrowania w chmurze kopii chronionych utworów na użytek prywatny nie może być świadczona bez zezwolenia uprawnionego. Taki wniosek wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego usługi „rejestratora programów telewizyjnych na żądanie”.

W dniu 29 listopada 2017 r. zapadł przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej kolejny wyrok - wyrok w sprawie C-265/16, VCAST Limited przeciwko RTI (wyrok VCAST) – dotyczący praw autorskich w komunikacji elektronicznej. Tym razem ocenie TS poddano specyficzną usługę chmury prywatnej polegającą na przechwytywaniu utworów nadawanych w telewizji naziemnej oraz ich zapisywaniu na kontach użytkowników.

Wyrok ten może mieć istotne znaczenie dla całego rynku usług świadczonych w chmurze. Trybunał potwierdził w nim bowiem wyraźnie, że przechowywanie utworów w chmurze może być objęte dozwolonym użytkiem prywatnym, ale aby tak było, musi spełniać wszystkie przesłanki legalnego korzystania z utworów na użytek własny. W szczególności dotyczy to wymogu legalnego charakteru źródła, z którego pochodzi kopia utworów.

Rejestrator wideo w chmurze

Usługa „rejestrator programów telewizyjnych w chmurze” polegała na tym, że VCAST Limited (dostawca usługi) na żądanie użytkownika zapisywał wskazane przez niego treści emitowane pierwotnie w programie telewizji naziemnej. Funkcjonalnie usługę tę porównywano do zapisu utworów na nośnikach takich jak kasety VHS, płyty CD, DVD czy Blu-ray. Trybunał wskazał, że na istotę usługi składają się dwa elementy: zwielokrotnianie i komunikowanie (udostępnianie) utworów publiczności.

VCAST – nowsza wersja TVCatchup?

Usługa ta w dużej mierze przypomniała funkcjonowanie serwisu TVCatchup. Serwis ten dwukrotnie poddany ocenie TS. W obu przypadkach – w wyroku z 7 marca 2013 r. w sprawie ITV Broadcasting i in., C-607/11, oraz wyroku z 1 marca 2017 r. w sprawie ITV Broadcasting i in. II, C-275/15 – Trybunał uznał, że retransmisja utworów pierwotnie udostępnionych w telewizji przez podmiot inny niż pierwotny nadawca w Internecie stanowi czynność publicznego udostępniania utworów. Jako główny argument wskazano, że zmiana technicznego środka przekazu prowadzi do zmiany potencjalnego kręgu odbiorców. Tym, co odróżniało usługę VCAST od usługi TVCatchup, była okoliczność, że o ile w ramach TVCatchup utwory udostępniane były każdemu użytkownikowi serwisu, o tyle VCAST udostępniał utwory konkretnym użytkownikom w ramach ich prywatnej chmury. TVCatchup oferowało usługę nadawania „na żywo”, podczas gdy VCAST umożliwiało zapoznanie się z utworem po jego pierwotnej emisji. Obie usługi dotyczyły przechwytywania utworów z niekodowanych przekazów telewizyjnych dostępnych dla każdej osoby znajdującej się w zasięgu sygnału telewizyjnego.

Nowy sposób, nowa publiczność, nowe udostępnienie

W wyroku VCAST Trybunał uznał, że usługa świadczona przez VCAST nie mieści się w ramach dozwolonego użytku prywatnego (art. 5 ust. 2 lit. b dyrektywy 2001/29/WE), ponieważ kluczowym elementem tego użytku jest legalny charakter źródła, z którego pochodzi kopia utworu. Następnie Trybunał wskazał, że usługa świadczona przez VCAST umożliwiała użytkownikom nie tylko wykonanie kopii utworów na własny użytek, ale stanowiła także czynność udostępniania utworów publiczności przez tego usługodawcę (pkt 37 uzasadnienia). O ile czynność zwielokrotniania mogłaby być rozpatrywana w kontekście dozwolonego użytku prywatnego (co wymagałoby zbadania, czy usługa nie narusza normalnego korzystania z utworów ani nie powoduje po stronie uprawnionych nieuzasadnionej szkody), Trybunał odstąpił od oceny w tej części skupiając się na ocenie czynności udostępniania utworów publiczności.

Odwołując się do wcześniejszych orzeczeń dotyczących treści tego uprawnienia, w szczególności do rozstrzygnięcia z 31 maja 2016 r. w sprawie Reha Training, C-117/15 (pkt 37-40) oraz z 7 marca 2013 r. w sprawie ITV Broadcasting i in., Trybunał przypomniał, że każde „nowe” udostępnienie utworu (w odmienny technologicznie sposób), w tym jego transmisja lub retransmisja, wymaga odrębnej zgody podmiotu praw autorskich.

W przypadku usługi świadczonej przez VCAST utwory, które pierwotnie były emitowane w telewizji drogą naziemną, zostały udostępnione przez usługodawcę w Internecie. W konsekwencji, użytkownik mógł się z nimi zapoznać w miejscu i czasie przez siebie wybranym, co czyni taki sposób udostępniania utworów odmiennym technologicznie. Trybunał zauważył także, że krąg potencjalnych odbiorców w przypadku każdego z tych sposobów jest inny, w związku z czym nie można przyjąć, że zgoda twórcy na emisję utworów w telewizji obejmowała także zgodę na udostępnienie ich w ramach usługi świadczonej przez VCAST. W konsekwencji należało uznać, że utwory te zostały udostępnione nowej publiczności.

Warto zwrócić uwagę, że stanowisko Trybunału dotyczy dość specyficznej usługi, gdzie usługodawca nie tylko udostępnia miejsce na serwerze na nagrania programów telewizyjnych i umożliwia ich rejestrację, ale także – co jest elementem decydującym w ocenie Trybunału – udostępnia użytkownikom dostęp do tych programów wbrew wyraźnej woli uprawnionych. Gdyby zatem VCAST tych programów nie udostępniał, konkluzja Trybunału zapewne byłaby inna.

Ograniczenie swobody przepływu usług

Jednym z istotnych wątków analizowanych w wyroku VCAST była kwestia dopuszczalności wydania przez sąd zakazu prowadzenia tego rodzaju działalności. Tribunale di Torino wydał w ramach postępowania o udzielenie zabezpieczenia taki zakaz wobec VCAST. Jak zauważył Trybunał art. 3 ust. 2 dyrektywy 2000/31/WE ustanawia zakaz ograniczania przez państwa członkowskie swobodnego przepływu usług społeczeństwa informacyjnego (a za taką należy uznać usługę VCAST, gdyż usługa ta świadczona była świadczona na odległość, drogą elektroniczna i na indywidualne żądanie użytkownika). Niemniej z art. 3 ust. 3 dyrektywy 2000/31/WE wynika, że powyższy zakaz nie ma zastosowania do praw autorskich lub pokrewnych. W konsekwencji wydanie zakazu świadczenia spornej usługi przez VCAST należało uznać za uzasadnione.

Chmura a dozwolony użytek

Uzasadnienie przedstawione przez Trybunał jest dość lakoniczne i zasadniczo w całości oparte zostało o konstrukcję prawa do udostępniania utworu publiczności. Znacznie więcej wskazówek dla podmiotów świadczących tego rodzaju usługi, w ramach których użytkownicy zwielokrotniają utwory, zawiera opinia Rzecznika Generalnego Macieja Szpunara przedstawiona 7 września 2017 r. Warto zwrócić uwagę na to, że rozumowanie Rzecznika oparte zostało głównie, zgodnie z treścią pytań skierowanych do TS, na przepisach dotyczących dozwolonego użytku. Opinia Rzecznika można odczytać jako uzupełnienie wyroku VCAST. Z tego punktu widzenia w opinii wyróżnić można cztery kluczowe tezy.

Po pierwsze, zdaniem Rzecznika sam fakt aktywnego udziału osoby trzeciej w świadczeniu usługi, za pośrednictwem której użytkownicy dokonują zwielokrotniania utworów na własny użytek, nie wpływa na ocenę legalności tej usługi. Po drugie, kluczowym czynnikiem determinującym wynik oceny jest ustalenie, czy utwory będące przedmiotem zwielokrotnienia pochodzą z legalnego źródła. O konieczności wyłączenia spod dozwolonego użytku kopii utworów uzyskanych bez zgody uprawnionego przesądził już wcześniej Trybunał w wyroku z 10 kwietnia 2014 r. w sprawie ACI Adam, C-435/12. Po trzecie, Rzecznik zwrócił uwagę na to, że usługa świadczona przez VCAST nie ograniczała się do sfery prywatnej użytkowników, ponieważ udostępnianie utworów przed ich zwielokrotnieniem miało charakter publiczny a jej wyłącznym celem było udostępnienie i zwielokrotnienie chronionych utworów. Po czwarte, z uwagi na to, że udostępnienie utworów przez VCAST odbywało się poza kontrolą uprawnionych, działanie takie uznać należy za naruszające normalne korzystanie z utworów.

Czy to koniec przechowywania utworów w chmurze?

Lektura wyroku VCAST i opinii Rzecznika pozwalają na stwierdzenie, że niezależnie od tego, czy usługa świadczona w chmurze łączy się z czynnością udostępniania utworów publiczności, czy też ogranicza do umożliwienia użytkownikowi zwielokrotniania utworów i ich udostępniania innym użytkownikom, instytucja dozwolonego użytku nie chroni przed odpowiedzialnością w sytuacji, gdy utwory te pochodzą z nielegalnego źródła.

Jednak w tym drugim wariancie (zakładającym bierną postawę dostawcy usługi wobec treści użytkowników) dostawca mógłby, pod warunkiem spełnienia przesłanek, powołać się na wyłączenie odpowiedzialności na podstawie art. 14 dyrektywy 2000/31/WE (i odpowiednio art. 14 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną).

Omówiony wyrok pokazuje zatem, jak ważne jest właściwe zaprojektowanie usługi świadczonej online i dokonanie jej oceny pod kątem ryzyka naruszeń prawa autorskiego. Jeśli planuje się świadczenie usługi chmurowej, w ramach której mogą być zwielokrotniane w chmurze chronione prawem autorskim utwory, usługodawca zazwyczaj albo powinien uzyskać stosowne zgody osób uprawnionych albo zaprojektować swoją usługę zgodnie z zasadą „safe harbour by design”, tak, aby móc zawsze powołać się na ww. art. 14.

O odpowiedzialności hosting providerów pisaliśmy także wcześniej m.in.:

Operatorzy witryn indeksujących user-generated content po złej stronie mocy

Sąd Apelacyjny w Gdańsku trafnie i zwięźle o odpowiedzialności hosting providera 

Wiarygodne zawiadomienie Anno Domini 2015




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Archiwum
2017
Tagi
prawo autorskie (32)e-commerce (20)artykuły prasowe (18)Internet (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)dane osobowe (10)e-sprzedaż (9)webinarium (8)własność intelektualna (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)dyrektywy (6)licencja (6)utwory (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)nowe technologie (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)link (3)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)technologie (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)usługi świadczone drogą elektroniczną (3)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)SaaS (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Chambers & Partners (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)SABAM. Scarlet Extended (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)cookies (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)FinTech (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)cloud computing dla prawników (2)administrator forum internetowego (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)prawa artystów wykonawców (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)geoblokowanie (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)Uber (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)odpowiedzialność pośredników (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)ethereum (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)Dostawcy treści online (1)patenty (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)cross-border portability (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)eksport danych (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)RODO (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)social media (1)prawo angielskie (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)sieci peer-to-peer (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)smart contracts (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję