2014-03-19
Nowa czy stara definicja konsumenta?

W parlamencie trwa dyskusja nad ostatecznym kształtem ustawy konsumenckiej. Jednym z poruszanych wątków jest czy, zgodnie z rządowym projektem, zmienić definicję konsumenta czy też pozostawić obecnie obowiązującą. Z zapisu przebiegu posiedzenia Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach można odnieść wrażenie, że zmiany raczej nie będzie. Warto zastanowić się jednak jakie znaczenie będzie mieć decyzja Sejmu w tej kwestii.

Obecnie pojęcie „konsument” zdefiniowane jest w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 221  tej ustawy:

Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Natomiast według projektu rządowego definicja ma brzmieć tak:

§ 1. Za konsumenta uważa  się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
§ 2. Przepisy o ochronie konsumentów stosuje się również do osoby fizycznej, która dokonując czynności związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową, działa także w celu niezwiązanym z tą działalnością i cel ten przeważa.

Analizując zaś definicję proponowaną przez Rząd w kontekście odpowiednich regulacji dyrektywy, widać, że projekt ustawy oddaje w zasadzie wiernie jej założenia, ponieważ obejmuje on zarówno definicję z art. 2 pkt 1 jak i dodatkowe kryteria z motywu 17.

Analiza

Porównując projekt rządowy z obecną regulacją widoczne jest, że:

1. pojawia się w definicji stwierdzenie, że drugą stroną czynności konsumenckiej powinien być przedsiębiorca.

Zmiana potwierdza to, co było wiadome od dawna – prawo konsumenckie ma zastosowanie wtedy, gdy profesjonalista kontraktuje z nieprofesjonalistą. Dla czytelności przepisu zmiana ma istotne znaczenie, ale praktycznie rewolucji tutaj raczej nie będzie. Z drugiej strony, można postawić pytanie, co będzie gdy przedsiębiorcą - z którym kontraktuje konsument - będzie osoba dokonująca czynności w celu niezwiązanym z tą działalnością, i cel ten będzie przeważał. Czy będzie przez prawo traktowana jako przedsiębiorca (druga strona ma uprawnienia konsumenta), czy jako przedsiębiorca na prawach konsumenta? Czy w tym drugim przypadku w ogóle będzie można mówić o sprzedaży konsumenckiej?)

2. nie ma w definicji konsumenta kryterium „braku bezpośredniego związku”

Konsekwentnie, jakikolwiek związek pomiędzy daną czynnością, a działalnością gospodarczą może powodować, że ochrona konsumencka nie będzie przysługiwać. Byłaby to zmiana istotna, gdyby nie kolejne kryterium.

3. w zamian dodane zostało kryterium dominującego celu czynności mieszanej

Przedsiębiorca może korzystać z ochrony właściwej konsumentom, jeżeli dokona czynności głównie w celu niezwiązanym z działalnością gospodarczą. W pozostałych przypadkach będzie traktowany jako przedsiębiorca. Dla przykładu: prawnik kupujący długopis do pracy będzie przedsiębiorcą, ale już prawnik kupujący ołówek do domu będzie traktowany jak konsument. Fakt, że ołówek i długopis mogą się czasami zamieniać rolami nie będzie miał znaczenia. Tylko jak sprzedawca artykułów biurowych ma rozpoznać, w jakiej roli występuje akurat tenże kupujący prawnik - czy jako przedsiębiorca (czyli mecenas X) czy z przedsiębiorcą działającym jako konsument (pan X)?

Związek pośredni a cel przeważający

Mając w pamięci przykład z prawnikiem i długopisem, proponuję przeczytać następujący fragment publikacji interpretującej obecny stan prawny:

Powyższe rozróżnienie jest szczególnie istotne przy ocenie wypadków tzw. użytku mieszanego, gdy zakupiona rzecz (np. samochód) ma służyć nabywcy zarówno dla potrzeb osobistych, jak i przy wykonywaniu zawodu. Można wówczas przyjąć, że nabywcę dobra lub usługi przeznaczonej do użytku tego rodzaju ustawa uznaje za konsumenta, jeśli tylko związek dokonanej czynności z jego działalnością gospodarczą lub zawodową okazuje się pośredni. Uznanie takiego związku za pośredni będzie - jak się wydaje - uzasadnione, gdy użytek osobisty dobra lub usługi jest głównym lub przynajmniej przeważającym celem nabycia (por. w tym względzie charakterystyczne sformułowanie art. 4492 k.c.)[podkreślenie-P.L).

(Tomasz Pajor, Komentarz do art. 22(1) kodeksu cywilnego, pkt 25 [w:] Kodeks Cywilny. Część ogólna. Komentarz pod redakcją Małgorzaty Pyziak – Szafnickiej, Lex 2009.)

Jak widać z powyższego w obecnym stanie prawnym interpretować można związek pośredni odnosząc się do celu czynności i stosując ważenie celów, czyli dokładnie to co nakazuje definicja z projektu rządowego. Oznaczać to może, że obecna i proponowana definicja mówią o tym samym. Co ciekawe, osoby, które znają europejskie prawo konsumenckie wiele lepiej ode mnie twierdzą, że tak właśnie miało być…


Komentarze
Krzysztof: "Analizując zaś definicję proponowaną przez Rząd w kontekście odpowiednich regulacji dyrektywy, widać, że projekt ustawy oddaje w zasadzie wiernie jej założenia, ponieważ obejmuje on zarówno definicję z art. 2 pkt 1 jak i dodatkowe kryteria z motywu 17." Przepraszam, ale gdzie ta wierność? Pomijając fakt, że implementacja preambuły dyrektywy sama w sobie jest wątpliwa z legislacyjnego punktu widzenia, to jednak pomiędzy ujęciem "cel handlowy nie jest dominujący" w dyrektywie, a "cel [prywatny/konsumencki] przeważa" w projekcie ustawy zachodzi istotna różnica, która przełożyłaby się niewątpliwie na praktykę. Przełożyłaby się, ale się raczej nie przełoży, bo z przebiegu procesu legislacyjnego wynikałoby, że ta część definicji konsumenta zostanie zapewne usunięta z projektu. Warto śledzić strony sejmowe, żeby być na bieżąco ;-) http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/biuletyn.xsp?documentId=FD5AE8E3B89F1831C1257C9E004F1D79
2014-03-21

Krzysztof: Lekka korekta mojego wcześniejszego komentarza - to, że zmiany nie będzie, wynika naturalnie bezpośrednio treści postu, przepraszam. Trzeba uważniej czytać to, co się komentuje :-)
2014-03-21

Paweł Lipski: Dziękuję za komentarz. Tak naprawdę to powinniśmy mówić o różnicy pomiędzy ujęciem "cel handlowy jest do tego stopnia ograniczony, że nie jest dominujący w ogólnym kontekście umowy" (dyrektywa) a "w celu niezwiązanym z tą działalnością i cel ten przeważa" (projekt). Przeczytałem te przepisy jeszcze raz i jakoś nie mogę dostrzec istotnej różnicy. Dyrektywa opisuje regułę od strony celu handlowego, a projekt rządowy od strony celu niehandlowego. Oczywiście dyrektywa wskazuje, że można zyskać uprawnienia konsumenta, gdy cele są równoważne, co językowo nie wynika z projektu rządowego, ale jakoś nie potrafię sobie wyobrazić praktycznego skutku tej różnicy. Jak dla mnie obie wersje mówią o tym samym różnymi słowami.
2014-03-25




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Dzieje się

Mamy przyjemność być patronem ogólnopolskiego konkursu "IP Challenge", mającego na celu wyłonienie studentów o największej wiedzy z zakresu prawa własności intelektualnej.

Więcej o konkursie »

Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Pomoc prawna komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (32)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)e-sklep (11)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)dane osobowe (10)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)e-sprzedaż (9)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)webinarium (8)własność intelektualna (8)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)dyrektywy (6)licencja (6)utwory (6)orzeczenia (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)nowe technologie (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)technologie (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)dyrektywa 2001/29 (2)cookies (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)FinTech (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)cloud computing dla prawników (2)administrator forum internetowego (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Chambers & Partners (2)Uber (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)SABAM. Scarlet Extended (2)Platformy internetowe (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)social media (1)prawo angielskie (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)sieci peer-to-peer (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)prawa artystów wykonawców (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)RODO (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)odpowiedzialność pośredników (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)patenty (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję