2013-09-13
Czy można zmienić regulamin serwisu internetowego? Część 2

Autorem tego wpisu jest Wiktor Rainka.

Nadszedł czas na zapowiadaną analizę klauzul dotyczących zmiany regulaminu, które zostały wpisane do rejestru prowadzonego przez UOKiK.

Klauzule te można podzielić na dwie grupy:

1) Klauzule umożliwiające wprowadzanie zmian w regulaminie bez ograniczeń (zawsze abuzywne):

2) Klauzule umożliwiające wprowadzanie zmian w regulaminie w określonych sytuacjach:

Jakie klauzule dotyczące zmiany treści regulaminu będą abuzywne?

Analiza powyższych klauzul prowadzi do wniosku, że zawsze abuzywne będą klauzule czysto blankietowe, wskazujące tylko, że można zmienić regulamin, ale bez dodatkowych zastrzeżeń. Na pewno niedozwolone jest również wprowadzenie do regulaminu postanowień wskazujących, że zmiany mogą być wprowadzane z „ważnych powodów”, bez ich dokładniejszego określenia.

To, że takie klauzule znajdują się w rejestrze, nie jest zaskoczeniem. Ciekawie się robi, gdy przystąpimy do analizy klauzul, które odnoszą się do okoliczności stanowiących „ważne powody” umożliwiające wprowadzenie zmian do regulaminu.

Analiza klauzul uznanych za abuzywne wskazuje, że ryzykowne byłoby uznawanie szerokich klauzul typu „ważne warunki ekonomiczne” czy też „ważne przyczyny marketingowe” za takie „ważne powody”. Można zrozumieć takie stanowisko – w końcu klauzula powinna być na tyle skonkretyzowana, aby chronić konsumenta przed arbitralnością drugiej strony.

Zaskoczenie budzi jednak abuzywność klauzul umożliwiających zmianę regulaminu w przypadku zmiany przepisów prawa. Jak bowiem powinien postąpić usługodawca w sytuacji, gdy zmiana przepisów zobliguje go do wprowadzania zmian do regulaminu (np. do poszerzenia zakresu możliwości odstąpienia od umowy przez konsumenta)?

Jakie zatem klauzule modyfikujące można stosować w regulaminach?

W celu odpowiedzi na to pytanie należy przede wszystkim rozważyć, które modyfikacje stanowią zmianę umowy o świadczenie usług drogą elektroniczną, a które nie. Uzasadnione jest stanowisko, że zmiany estetyczne/porządkowe, polegające na ujednoliceniu lub doprecyzowaniu zapisów regulaminu, nie zawsze muszą stanowić zmianę warunków umowy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. W mojej ocenie można również bronić stanowiska dopuszczającego wprowadzanie zmian poprzez dodanie zapisów wymaganych przez zmiany w prawie. Trudno byłoby zaakceptować sytuację, w której usługodawca musiałby w powyższych sytuacjach rozwiązać umowy z użytkownikami i zawrzeć całkowicie nowe umowy na podstawie zmienionych regulaminów.

Pewnym pocieszeniem dla usługodawców jest to, że SOKIK nie uznał dotychczas za niedozwolone postanowień wprowadzających możliwość zmiany regulaminu w przypadku wprowadzenia nowych funkcjonalności lub rozpoczęcia świadczenia nowych usług. Taka zmiana powinna być zatem możliwa do wprowadzenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy serwis zaczyna zapewniać nowe świadczenia na rzecz swoich użytkowników (np. serwis wymiany plików wprowadza elementy serwisu społecznościowego).

Co jednak w sytuacji, gdy usługodawca ogranicza działalność i rezygnuje ze świadczenia pewnego rodzaju usług? Co do zasady, rozszerzanie oraz zawężanie prowadzonej działalności mieści się w zagwarantowanej konstytucyjnie wolności gospodarczej. W związku z tym nie powinno się zabraniać usługodawcy internetowemu ograniczenia świadczonych usług, o ile jednak zabezpieczy on odpowiednio interesy usługobiorcy (np. w przypadku płatności „z góry” będzie świadczył usługi do końca opłaconego okresu).

Jak wprowadzić zmiany?

Kolejnym istotnym aspektem omawianego tematu jest to, w jaki sposób można wprowadzić zmiany do regulaminu, zwłaszcza w przypadku nowych funkcjonalności lub zmian w zakresie świadczonych usług. Dla oceny tej kwestii możemy sięgnąć zarówno do kodeksu cywilnego (art. 3841 kc), jak również per anologiam do ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo Telekomunikacyjne, która wprowadza zasady informowania o zmianach w umowie wprowadzanych przez dostawców telekomunikacyjnych (art. 60a). Oczywiście regulacje tej drugiej ustawy są zbyt restrykcyjne, aby stosować je w stosunku do wszystkich usługodawców internetowych, jednak wskazują one na pewne podstawowe wymogi, które wydają się być uzasadnione z punktu widzenia podstawowych zasad związanych z ochroną konsumentów.

Przede wszystkim konsument powinien być poinformowany o planowanych zmianach z wyprzedzeniem, umożliwiającym zapoznanie się z nimi oraz podjęcie decyzji odnośnie ich akceptacji. Nowy regulamin musi być także konsumentowi doręczony lub udostępniony w taki sposób, aby mógł go przechowywać lub odtwarzać. Konsument powinien mieć również możliwość wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji planowanych zmian. Takie wypowiedzenie nie powinno naruszać praw nabytych uprzednio przez konsumenta, np. możliwości korzystania z usługi w okresie już opłaconym, na dotychczasowych zasadach. Tego typu rozwiązania nie powinny być uznawane za klauzule abuzywne.

Nieprawidłowe jest natomiast często stosowane rozwiązanie, iż zmiana następuje z upływem określonego terminu od publikacji zmienionego regulaminu. W takiej sytuacji możliwość zapoznania się ze zmianami przez konsumenta jest w praktyce iluzoryczna.

Uwagi końcowe

Zdarza się, że sąd uznaje za abuzywne postanowienia, które nie odbiegają od uprawnień usługodawcy nadanych przez prawo lub których abuzywność trudna jest do dostrzeżenia nawet po głębszej analizie. Można przywołać w tym miejscu wyrazisty przykład zapisów o nieponoszeniu odpowiedzialności za działania lub zaniechania dostawców usług internetowych wobec użytkownika. Mimo, że usługodawca na zasadach ogólnych nie będzie ponosił odpowiedzialności za to, że użytkownik nie miał dostępu do Internetu i nie mógł wskutek tego korzystać z usługi (brak winy), to wpisanie tej zasady do regulaminu skutkuje ryzykiem uznania zapisu za abuzywny, gdyż z góry wyłącza on odpowiedzialność usługodawcy za działania osób trzecich. Sprawia to, że usługodawca internetowy nigdy nie może mieć pewności odnośnie nieabuzywnego charakteru postanowień zawartych w regulaminie. W tym zakresie działania na rzecz ochrony praw konsumenta doprowadziły do powstania niepewności prawnej po stronie przedsiębiorców.

Ta sytuacja sprawia także, że najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest tworzenie dopracowanych regulaminów, uwzględniających powyższe ryzyka, już przy rozpoczęciu świadczenia usług drogą elektroniczną. Pozwala to uniknąć problemów związanych ze zmianami w przyszłości.

Jak widać, wprowadzenie zmian do już opublikowanego regulaminu może nie być takie łatwe. Często stosowane rozwiązania „najpierw uruchamiamy usługę, potem tworzymy regulamin" albo „umieśćmy standardowy regulamin, a potem go zmienimy", niestety nie sprawdzają się w praktyce i generują niepotrzebne kłopoty prawne, które mogą jedynie utrudnić skupienie się na istocie prowadzonego przedsięwzięcia. 


Komentarze
Krzysztof | Konsument w sieci: "Zaskoczenie budzi jednak abuzywność klauzul umożliwiających zmianę regulaminu w przypadku zmiany przepisów prawa". Nie każda zmiana prawa uzasadnia zmianę regulaminu,a tylko taka zmiana, która ma wpływ na stosunku określone w tym regulaminie. "Pewnym pocieszeniem dla usługodawców jest to, że SOKIK nie uznał dotychczas za niedozwolone postanowień wprowadzających możliwość zmiany regulaminu w przypadku wprowadzenia nowych funkcjonalności lub rozpoczęcia świadczenia nowych usług. Taka zmiana powinna być zatem możliwa do wprowadzenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy serwis zaczyna zapewniać nowe świadczenia na rzecz swoich użytkowników (np. serwis wymiany plików wprowadza elementy serwisu społecznościowego)" Wszystko zależy, jak to zostanie określone w regulaminie. Nie każda zmiana funkcjonalności może pozostać bez wpływu na relacje pomiędzy stronami umowy. Odsyłam w tym zakresie np. do raportu Prezesa UOKiK (str. 70-72) - http://uokik.gov.pl/download.php?plik=12543 Dotyczy on wprawdzie umów finansowych, których trwałość należy chronić w dużo większym stopniu niż umowy nabycia produktu w sklepie internetowym. Wyobraźmy sobie jednak sytuację, w której to w ramach "ulepszenia funkcjonalności" przedsiębiorca wprowadza konieczność przydzielenie numeru RMA w związku ze składaną reklamacją. Zmiana ma przyspieszyć rozpatrywanie reklamacji, ale jeśli przyjrzeć jej się od strony formalnej to będzie ona niekorzystna dla konsumentów. Zresztą takie postanowienie należałoby uznać za naruszenie ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej.
2013-09-13

Wiktor Rainka (autor): Zgadzam się z Panem, że do każdej konkretnej zmiany regulaminu należy podejść indywidualnie, oceniając ją pod kątem wszystkich przepisów, które mogą mieć zastosowanie. Ważne jest jednak aby nie wprowadzać ogólnych ograniczeń na zasadzie można / nie można zmienić regulaminu. Zmiana zmianie nierówna jedna może nie mieć wpływu na stosunek prawny z uczestnikami, inna może naruszać jego prawa.
2013-09-17

Dawid: Najlepszym "bezpiecznikiem" dla przedsiębiorcy w tym wypadku pozostaje ograniczenie stosowania ważnej przyczyny, jaką niewątpliwie jest zmiana prawa, do zakresu w jakim ta zmiana wpływa na nasz regulamin.
2013-09-18

Agnieszka: Artykuł i komentarz do niego oceniam jako bardzo przydatne
2013-09-17

Wiktor Rainka (autor): bardzo dziękuję.
2013-09-17

Wanda: Jak prawidłowo powinien wyglądać w regulaminie sklepu internetowego zapis o zmianie regulaminu ?
2016-02-07

Tomasz Zalewski: W naszym wpisie opisaliśmy podstawowe zasady projektowania takiego zapisu regulaminu. Ale konkretny zapis zależy od wielu czynników, w tym od stosowanego oprogramowania sklepu, które często wymusza konkretne rozwiązania prawne. Dlatego przygotowanie takiego zapisu wykracza poza ramy bloga - zapraszam do kontaktu bezpośredniego z naszymi autorami.
2016-02-11




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Archiwum
2017
Tagi
prawo autorskie (31)e-commerce (20)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)Internet (16)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)e-sklep (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)dane osobowe (9)cloud computing (9)licencje (9)znaki towarowe (9)e-sprzedaż (9)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (9)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)webinarium (8)własność intelektualna (8)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)Znalezione Polubione (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)dyrektywy (6)licencja (6)orzeczenia (5)spory konsumenckie (5)embedding (5)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)utwory (5)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)dozwolony użytek (4)utwór (4)embed (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)technologie (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)blockchain (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)usługi świadczone drogą elektroniczną (3)ryzyka cloud computing (3)inwigilacja w sieci (3)Usedsoft (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)nowe technologie (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)chmura (3)ochrona baz danych (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)dyrektywa 2001/29 (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)cookies (2)Svensson (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)administrator forum internetowego (2)cloud computing dla prawników (2)udostępnianie utworu (2)ukierunkowane (2)reklamacje (2)metawyszukiwarka (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)naruszenia praw autorskich (2)NDA (2)Chambers & Partners (2)zakupy internetowe (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)bitcoin (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)GIODO (2)ankiety online (2)internet rzeczy (2)UOKiK (2)SABAM. Scarlet Extended (2)spory transgraniczne (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)YouTube (1)monitoring internetu (1)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)FinTech (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)social media (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)prawo angielskie (1)plagiat jawny (1)wiarygodne zawiadomienie (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)sieci peer-to-peer (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)prawo odstąpienia (1)fan page (1)bring your own device (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)samochody autonomiczne (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)prawa artystów wykonawców (1)artificial intelligence (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)partnerstwo innowacyjne (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)mechanizm opt-out (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)OHIM (1)Uber (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)Aula Polska (1)odpowiedzialność pośredników (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)kwalifikowany certyfikat (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)adaptacje filmowe utworów (1)ustawa inwigilacyjna (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)patenty (1)odpowiedzialność za szkody (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)klasyfikacja nicejska (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)baza EBD (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)startup (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)EUIPO (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję