2012-11-23
Opłaty od urządzeń i czystych nośników służących do utrwalania utworów – wprowadzenie w temat

Ostatnio coraz więcej zainteresowania budzi kwestia opłat pobieranych od urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów na podstawie art. 20 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Opłaty te kryją się pod różnymi nazwami - copyright levies, opłata reprograficzna czy opłata produkcyjno-importowa. Znaczna część przedsiębiorców albo w ogóle nie wie o obowiązywaniu tych przepisów albo uważa, że nie mają one zastosowania do ich działalności. Być może wynika to z faktu, że opłaty zobowiązani są uiszczać przedsiębiorcy, którzy zwykle nie korzystają bezpośrednio z jakichkolwiek utworów objętych ochroną prawnoautorską i w związku z tym uważają, iż prawo autorskie nie ma zastosowania do ich działalności.

Tymczasem art. 20 pkt 1 ustawy stanowi, że ”Producenci i importerzy:

  1. magnetofonów, magnetowidów i innych podobnych urządzeń, 
  2. kserokopiarek, skanerów i innych podobnych urządzeń reprograficznych umożliwiających pozyskiwanie kopii całości lub części egzemplarza opublikowanego utworu,
  3. czystych nośników służących do utrwalania, w zakresie własnego użytku osobistego, utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, przy użyciu urządzeń wymienionych w pkt 1 i 2
    - są obowiązani do uiszczania (…) organizacjom zbiorowego zarządzania, działającym na rzecz twórców, artystów, wykonawców, producentów fonogramów i wideogramów oraz wydawców, opłat w wysokości nieprzekraczającej 3 % kwoty należnej z tytułu sprzedaży tych urządzeń i nośników".

Przepis ten realizuje przewidzianą w Dyrektywie 2001/29/WE możliwość wprowadzenia przez państwa członkowskie ograniczeń w odniesieniu do wyłącznego prawa twórcy do rozpowszechniania utworu poprzez ustanowienie tzw. użytku prywatnego pod warunkiem, że właściciele praw autorskich otrzymają stosowną rekompensatę.

Skoro zatem polski ustawodawca przewidział użytek prywatny w art. 23 prawa autorskiego, konsekwentnie wprowadził także rekompensatę dla uprawnionych w formie specjalnych opłat wnoszonych na rzecz twórców za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Opłaty te pobierane są od podmiotów, które uczestniczą w procesie dystrybucji urządzeń i nośników, ale ostatecznie wliczane są w ceny urządzeń mogących służyć do wykonywania kopii utworów, a także w ceny czystych nośników.

Na podstawie stosownych decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostały wyznaczone organizacje zbiorowego zarządzania do poboru powyższych opłat:

  • od magnetofonów, magnetowidów i innych podobnych urządzeń oraz związanych z nimi czystych nośników - ZAIKS, SAWP i ZPAV
  • od urządzeń reprograficznych oraz związanych z nimi czystych nośników - KOPIPOL, „Polska Książka” i REPROPOL.

Regulacja prawna dotycząca omawianych opłat nie jest zbyt obszerna. Oprócz przywołanego art. 20 ustawy do dyspozycji mamy jeszcze tylko rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów (znowelizowane w 2011 roku), które w szczególności określa wysokość opłat od poszczególnych rodzajów urządzeń i nośników.

Mimo niewielkiej liczby przepisów, sposób ich sformułowania oraz dotychczasowa praktyka nie tworzą jednorodnego obrazu. Wynika to m.in. z braku lub wzajemnej sprzeczności orzecznictwa i literatury, co z kolei sprzyja łatwemu formułowaniu skrajnych poglądów, uwzględniających wykładnię korzystną wyłącznie dla zobowiązanych lub uprawnionych do opłaty.

Co więcej, ponieważ rozporządzenie odwołuje się do terminologii technicznej, analiza prawna wymaga ustalenia znaczenia takich pojęć jak np. „MP3 Single Function”, a to nie zawsze bywa łatwe. Brak jednoznacznych definicji z kolei ułatwia żonglowanie różnymi interpretacjami.

Najistotniejsze, moim zdaniem, zagadnienia dotyczące copyright levies, tj.:

  1. kto jest producentem lub importerem w rozumieniu ustawy?
  2. czy opłaty są naliczane od ceny sprzedaży brutto (z VAT) czy netto?
  3. czy w ramach podstawy naliczania opłaty uwzględnia się rabaty i upusty?
  4. czy opłacie podlega sprzedaż dla użytkowników końcowych, którzy są przedsiębiorcami?
  5. czy komputery podlegają opłacie?
  6. czy telefony komórkowe podlegają opłacie?
  7. czy smartfony/tablety podlegają opłacie?
  8. czy cyfrowy aparat fotograficzny podlega opłacie?
  9. jaki jest okres przedawnienia roszczeń z tytułu opłaty?

rozważę w II części wpisu w przyszłym tygodniu. Jeśli ktoś z Państwa zetknął się z jakimś ciekawym zagadnieniem z tego zakresu, zapraszam do dyskusji.


Komentarze
Paweł Judek | blog o prawie transportowym: Uważam, że problem z tymi opłatami jest głębszy, gdyż w praktyce znikoma część tych opłat trafia do twórców i stanowią głównie dochody organizacji zbiorowego zarządzania. Mogę za przykład podać siebie :) Opublikowałem w różnych miejscach pewnie około 100 różnych publikacji i pewnie którąś z nich ktoś sobie kiedyś wydrukował, albo skopiował. A nigdy żadna organizacja się do mnie nie zgłosiła z należnym mi wynagrodzeniem :) Zakładam, że do autora komentowanego artykułu również, a przecież choćby ten wpis jest bez wątpienia utworem podlegającym ochronie :)
2012-11-25

Tomasz Zalewski (autor): Zgadzam się! Ale na ten temat juz sporo sie pisze (choć ciągle za mało!), warto np. poszukać hasła Kopipol na http://www.vagla.pl/. Mniej pisze się na temat drugiej strony medalu - tj. sytuacji tych, którzy opłaty uiszczają - stąd temat na ten wpis.
2012-11-26




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (32)e-commerce (20)artykuły prasowe (18)Internet (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)dane osobowe (10)e-sprzedaż (9)webinarium (8)własność intelektualna (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)odpowiedzialność host provider'ów (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)dyrektywy (6)licencja (6)utwory (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)nowe technologie (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)technologie (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Chambers & Partners (2)Uber (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)SABAM. Scarlet Extended (2)Platformy internetowe (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)cookies (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)FinTech (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)cloud computing dla prawników (2)administrator forum internetowego (2)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)prawa artystów wykonawców (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)RODO (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)odpowiedzialność pośredników (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)patenty (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)social media (1)prawo angielskie (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)sieci peer-to-peer (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję