2012-08-07
Jak startup wygrał wojnę z gigantem rynku IT?

O niedawnym wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 lipca 2012 roku w sprawie UsedSoft vs Oracle już obszernie pisaliśmy.  Zapraszam teraz do lektury nieco "lżejszego" mojego artykułu na ten temat w sierpniowym wydaniu magazynu Proseed. 

Niedawny wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 lipca 2012 roku w sprawie UsedSoft vs Oracle przykuł uwagę wszystkich prawników zajmujących się prawem autorskim.

Trybunał uznał, że tzw. prawo wyczerpania obejmuje nie tylko oprogramowanie sprzedawane na nośnikach takich jak CD-ROM, lecz także oprogramowanie pobrane z Internetu. Oznacza to, że nabywca takiego oprogramowania może je swobodnie odsprzedać, nawet jeśli w umowie licencyjnej znajdują się postanowienia, które tego zabraniają. Na gruncie prawa polskiego pogląd wyrażony przez Trybunał podważa dotychczasowe opinie na ten temat.

Sprawie tej powinni się uważnie przyjrzeć zarówno prawnicy, jak i wszyscy przedsiębiorcy chcący w ramach swoich startupów rozwijać nowatorskie koncepcje biznesowe. Niejednokrotnie opierają się one na rozwiązaniach prawnych, o których legalności trudno jednoznacznie przesądzić przy braku jakiegokolwiek orzecznictwa lub chociażby wypowiedzi naukowych. Jeśli jeszcze dodać do tego agresywną reakcję obronną biznesu, w którego obszar działania wkracza taki startup, oczywiste jest, że niewielu przedsiębiorców zdecyduje się na nierówną walkę.

Działająca od 2003 roku firma UsedSoft GmbH zajmuje się sprzedażą „używanego” oprogramowania. Przedmiotem obrotu są zarówno wcześniejsze wersje oprogramowania, którego użytkownicy nabyli wersje nowsze, oprogramowanie sprzedawane w ramach likwidacji firm, jak i najnowsze oprogramowanie, z jakichś powodów już niewykorzystywane.

Wtórny obrót oprogramowaniem dystrybuowanym na fizycznych nośnikach danych, jak CD-ROM czy DVD-ROM, choć niemile widziany przez licencjodawców, próbujących ograniczyć ten proceder za pomocą postanowień licencyjnych, nie budził w Europie specjalnych wątpliwości. Dalszy obrót oprogramowaniem pobranym z Internetu uznawany był jednak powszechnie za niedopuszczalny. W konsekwencji wraz ze stopniową zmianą form dystrybucji oprogramowania, z fizycznych nośników danych na pobieranie oprogramowania bezpośrednio z Internetu, narastał konflikt z producentami oprogramowania. Na stronie internetowej spółki UsedSoft można znaleźć opisy toczonych przez nią batalii sądowych z takimi firmami jak Microsoft, Adobe czy Oracle.

Spór, rozstrzygnięty przywołanym wyżej wyrokiem Trybunału, był niewątpliwie największą bitwą. Bitwą, która nie dość, że zakończyła się zwycięstwem startupu, to na dodatek zmieniła, być może na trwałe, zasady interpretacji przepisów prawa autorskiego dotyczących wyczerpania prawa do programu komputerowego, które mają znaczenie nie tylko dla bezpośrednich stron sporu, lecz także dla całego rynku.

Droga do tryumfu nie była prosta. Spór z Oracle rozpoczął się w 2005 roku, a w międzyczasie do Oracle przyłączali się kolejni zainteresowani utrzymaniem istniejącego układu sił. Swoje stanowisko w sprawie przed ETS przedstawiły rządy Irlandii, Hiszpanii, Francji i Włoch, a także Komisja Europejska. Ich stanowisko było zbieżne ze stanowiskiem Oracle, według którego zasada wyczerpania może dotyczyć jedynie przedmiotów materialnych, nie zaś „niematerialnej” kopii oprogramowania pobranej z Internetu.

W toku postępowania zmieniała się także sytuacja UsedSoft. Jak wynika z akt sprawy, w marcu 2011 roku stroną była sama spółka, z kolei w kwietniu 2012 roku już syndyk masy upadłościowej UsedSoft. Jednak w wyroku z lipca 2012 roku mowa jest ponownie o samej spółce. Z jej strony internetowej nie wynika, aby była w upadłości. Jak się zatem wydaje, korzystny dla UsedSoft wyrok Trybunału nadszedł w ostatniej chwili.

Przy tej okazji warto przypomnieć, że początkowo polski startup GameTrade też miał podobne problemy. Firma borykała się z brakiem zaufania inwestorów, którzy z wyżej opisanych powodów obawiali się zainwestowania w spółkę prowadzącą platformę wymiany i sprzedaży używanych gier komputerowych. Nawiasem mówiąc, teraz, po wyroku Trybunału, GameTrade może zacząć myśleć o poszerzeniu swej działalności o gry ściągnięte z Internetu.

Wspomniałem wcześniej o ważności omawianego wyroku dla prawników. Wyrok ten już jest szeroko omawiany, a niebawem stanie się na pewno przedmiotem poważnych analiz prawnych. Trybunał po raz kolejny bowiem zaskoczył konserwatywny z natury świat prawniczy umiejętnością znajdowania rozwiązań bardzo współczesnych problemów prawnych z wykorzystaniem przepisów, które powstały w czasach, gdy dostęp do Internetu był jeszcze rzadkością. Po raz kolejny także Trybunał opowiedział się wyraźnie za koniecznością stosowania jednolitej wykładni pojęć używanych w dyrektywach unijnych, tak aby uniknąć sytuacji, w której przyznana w przepisach unijnych ochrona prawna może różnić się w zależności od mającego zastosowanie prawa krajowego. W rezultacie jednak lektura uzasadnienia wyroku może być dla polskiego (i pewnie nie tylko polskiego) prawnika nieco zaskakująca, by nie rzec: bulwersująca, zwłaszcza wówczas, gdy mowa jest o zrównaniu umowy licencji ze sprzedażą lub gdy mowa o „odsprzedaży niematerialnej kopii oprogramowania”.

Wyrok ten jest ważny także dla całej branży IT, która będzie musiała albo pogodzić się z obniżeniem swoich dochodów, albo zmienić model biznesowy. Można przewidywać bowiem, że w ślad za wyrokiem pojawi się teraz rzesza naśladowców UsedSoft we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Pewnie więc już niebawem producenci oprogramowania wprowadzą daleko idące zmiany w modelach licencjonowania swoich produktów, tak aby ogra¬niczyć wpływ wyroku na swój biznes. Zmiany te dotyczyć będą zapewne tych elementów, które Trybunał zaakcentował w swoim wyroku jako kluczowe dla traktowania oprogramowania pobranego z Internetu na takich samych zasadach jak dostarczonego na tradycyjnym nośniku: nieoznaczonego czasu obowiązywania umowy, jednorazowej opłaty licencyjnej. Niewykluczone więc, że skoro jednym z elementów mogących ograniczyć możliwość „odsprzedaży” oprogramowania w świetle wyroku Trybunału jest opłata licencyjna w formie subskrypcji (a nie opłaty jednorazowej), wzmoże to i tak już duże zainteresowanie udostępnianiem oprogramo¬wania wyłącznie w modelu cloud computing. Być może rozpowszechnią się także modele mieszane: sprzedawane oprogramowanie będzie składało się z instalowanego klienta z ograniczoną funkcjonalnością (którego obejmować będzie prawo wyczerpania) oraz umowy typu cloud computing o rozszerzonej funkcjonalności (w ramach której prawo wyczerpania działać nie będzie).

Przy okazji snucia refleksji na temat wyroku Trybunału na myśl przychodzą także inne polskie startupy, które działając na styku nowych technologii i prawa autorskiego, narażają się na zarzuty naruszania prawa przez swoją działalność czy wręcz nielegalności swego modelu biznesowego. Dotyczy to zwłaszcza biznesów opartych na wyłączeniu odpowiedzialności host providerów, np. serwisów hostingu plików lub wyspecjalizowanych wyszukiwarek plików multimedialnych.

Czasem warto zatem upierać się przy swoim. Zwłaszcza gdy uważamy, że prawo i logika stoją jednak po naszej stronie, choć sprawa UsedSoft pokazuje też, że w tak długiej wojnie wygrywa nie ten, kto ma rację, ale ten, kto zdolny jest dotrwać do końca.




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (33)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)dane osobowe (12)cloud computing (12)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)e-sprzedaż (9)własność intelektualna (8)webinarium (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)nowe technologie (6)dyrektywy (6)utwory (6)licencja (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)Znalezione Polubione (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawo konsumenckie (5)prawnicy (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)technologie (5)spory konsumenckie (5)embedding (5)dozwolony użytek (5)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)rozpowszechnianie (4)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (4)chmura (4)reklama (4)dane (4)copyrights (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)treści (3)RODO (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)baza danych (3)monitorowanie użytkowników (3)ryzyka cloud computing (3)inwigilacja w sieci (3)Usedsoft (3)sprzedaż programu (3)link (3)sklepy internetowe (2)cyberbezpieczeństwo (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Uber (2)Chambers & Partners (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)kancelaria prawna (2)LegalTech (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)metawyszukiwarki (2)prawa producentów fonogramów (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)GIODO (2)ankiety online (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)Platformy internetowe (2)SABAM. Scarlet Extended (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)usługi prawne (2)cookies (2)FinTech (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)sztuczna inteligencja (2)prawo angielskie (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)administrator forum internetowego (2)cloud computing dla prawników (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)QC Leisure (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)ochrona dóbr osobistych (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)ochrona wizerunku (1)odpowiedzialność pośredników (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)aplikacja mobilna (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)gry hazardowe (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)RODO w ubezpieczeniach (1)adaptacje filmowe utworów (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)patenty (1)dostawcy usług cyfrowych (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)pobranie (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)operator usług kluczowych (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Royal Wedding (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)Murphy (1)Creative Commons (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)ochrona prywatności (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)transmisja (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)ochrona opisów produktów (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)sunrise period (1)podatki (1)certyfikat (1)social media (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)loterie (1)sieci peer-to-peer (1)atak hakerski (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)fan page (1)bring your own device (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)usługi cyfrowe (1)prawa artystów wykonawców (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)Deutsche Grammophon (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję