2016-03-10
MP3 w telefonach komórkowych wolne w Polsce od opłat – donosi WIPO

Od kilku lat toczy się dyskusja na temat tzw. opłat reprograficznych, a precyzyjniej - opłat prawnoautorskich od urządzeń i czystych nośników. Toczy się ona zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej. O jej specyfice i temperaturze najlepiej świadczy fakt, że o istotnych kwestiach związanych ze stanowiskiem polskich organizacji odpowiedzialnych za pobór tej opłaty dowiedzieć się można nie od nich bezpośrednio, ale… z raportu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej.

Dyskusja na temat opłat reprograficznych ma kilka wymiarów. Z jednej strony trwa ożywiona dyskusja publiczna, która dotyczy nie tyle konkretnych rozwiązań, co raczej zasadności samej koncepcji obciążania opłatami producentów i importerów urządzeń umożliwiających kopiowanie utworów oraz modelu dystrybucji uzyskanych środków pomiędzy twórców. W ostatnich latach udało się bowiem dość hermetyczny wcześniej temat opłat reprograficznych przybliżyć opinii publicznej jako jeden z istotnych elementów aktualnego systemu ochrony praw autorskich. W Polsce powstały nawet dwie specjalne strony internetowe: Kupujekopiuje.pl – prezentująca stanowisko płatników opłaty reprograficznej oraz Czyste Nośniki – prezentująca stanowisko organizacji uprawnionych do poboru i dystrybucji opłat.

Z drugiej strony zaś strony dyskusja ta ma bardzo konkretny wymiar sporów sądowych toczących się w wielu krajach, w tym w Polsce, dotyczących zasadności lub sposobu obliczania opłaty reprograficznej od sprzedaży konkretnych urządzeń i nośników danych. Przykładem może być chociażby imponująca liczba wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanych w sprawach dotyczących tego zagadnienia (jak również liczba spraw dotyczących tej tematyki oczekujących na rozpoznanie przez Trybunał).

Jednym zaś z podstawowych zagadnień, o charakterze dość technicznym, ale istotnym dla praktyki, jest to, które konkretnie urządzenia podlegają opłacie. Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. określające urządzenia i nośniki podlegające opłacie, stanowiące swoisty „cennik” poszczególnych urządzeń, niestety skonstruowane jest wadliwie. Choć wydane jest na podstawie delegacji ustawowej z art. 20 prawa autorskiego do ustalenia „kategorii urządzeń i nośników”, zawiera dużo bardziej szczegółowe zestawienie w formie „wykazu urządzeń i nośników".

W praktyce budzi to wątpliwości dotyczące interpretacji treści tych wykazów, a w szczególności czy treść załączników do rozporządzenia należy traktować jako listę kategorii urządzeń czy też jako wykaz konkretnych urządzeń.

Szerzej o tym problemie pisałem na IP w Sieci w marcu 2015 r. w artykule „Czy dysk SSD to komputerowy dysk twardy STANDARD?”.

Wątpliwości te były wykorzystywane w praktyce przez organizacje uprawnione do poboru tej opłaty do konstruowania bardzo szerokich roszczeń, obejmujących nie tylko urządzenia wprost wymienione w załącznikach rozporządzenia, ale również urządzenia do nich podobne lub zapewniające podobną funkcjonalność.

Czy telefon komórkowy to „MP3 Single Function”?

Organizacje te podnosiły między innymi, że opłacie reprograficznej podlegają telefony komórkowe, uzasadniając to tym, że jeśli telefon komórkowy jest wyposażony w funkcję odtwarzania plików Mp3 (dotyczy to zatem prawie każdego telefonu), to ta „funkcja” podlega opłacie jako urządzenie „MP3 Single Function”, o którym mowa w rozporządzeniu. Na poparcie tej tezy została nawet przygotowana ekspertyza techniczna, która zawierała oszacowanie, ile jest warta ta konkretna „część” telefonu.

Zagadnienie to opisywałem w listopadzie 2012 roku w artykule „9 kluczowych zagadnień i tylko kilka (nie do końca) jasnych odpowiedzi - opłaty od urządzeń i czystych nośników służących do utrwalania utworów”. Moim zdaniem, wyżej wskazana teza była niezasadna z kilku powodów, w tym ze względu na to, że funkcjonalność odtwarzania plików MP3 jest realizowana w telefonie komórkowym przez jego oprogramowanie, a takie oprogramowanie trudno uznać za urządzenie opisane jako „MP3 Single Function” lub za „część składową” telefonu komórkowego.

Trzeba było 4 lat, aby wreszcie to pytanie doczekało się jednoznacznej odpowiedzi. I to odpowiedzi udzielonej przez organizacje zbiorowego zarządzania odpowiedzialne za pobór opłat reprograficznych.  Co ciekawe jednak, udzielonej za pośrednictwem Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (World Intellectual property Organisation - WIPO).

Raport WIPO

W styczniu 2016 roku został opublikowany raport przygotowany przez WIPO zatytułowany: International Survey on Private Copying - Law and Practice 2015. Jest to już trzecie wydanie tego raportu, który zawiera dane dotyczące funkcjonowania systemu poboru opłaty reprograficznej (określonej w raporcie jako „private copying compensation” lub „private copying levies”). Raport został przygotowany wyłącznie na podstawie danych i informacji przekazanych przez krajowe organizacje odpowiedzialne za pobór opłat reprograficznych.

Dane dotyczące Polski pojawiają się zarówno w różnych zbiorczych zestawieniach, jak i w osobnym rozdziale poświęconym wyłącznie polskiemu systemowi poboru opłaty reprograficznej. Rozdział ten składa się z odpowiedzi na pytania dotyczące polskiego systemu. Warto zaznaczyć, że organizacje z różnych krajów odpowiadały na te same pytania.

Co jest zwolnione z opłaty reprograficznej?

Na pytanie „Czy są produkty zwolnione z opłaty reprograficznej?” („Are there any products exempt from levies?) udzielona została odpowiedź na str. 129: “Laptopy, komputery, smartfony, telefony komórkowe z funkcjonalnością MP3, tablety, odtwarzacze MP4 oraz urządzenia z funkcjonalnością MP4”.

Odpowiedź ta wymaga komentarza. Ani ustawa prawo autorskie ani wspomniane wyżej rozporządzenie nie zawiera bowiem jakichkolwiek zwolnień z opłaty reprograficznej. Z ustawy wynika, że opłacie podlegają urządzenia wskazane w art. 20 ust. 1, których kategorie i wysokość opłat za nie określa minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w rozporządzeniu, zaś samo rozporządzenie zawiera jedynie listy z wykazem takich urządzeń i nośników. Odpowiedź zawarta w omawianym raporcie oznacza zatem tylko tyle, że polskie organizacje odpowiedzialne za pobór opłat reprograficznych stoją na stanowisku, że ww. urządzenia opłacie nie podlegają.

Odpowiedź ta pozwala na sformułowanie następujących tez:

  • ani laptopy ani komputery typu PC nie podlegają opłacie (dodać należy, że opłacie podlegają jednak części składowe laptopów i komputerów, o ile wymienione są w rozporządzeniu, czyli np. nagrywarki CD i DVD oraz standardowe dyski twarde – jednak już nie dyski twarde SSD)
  • opłacie nie podlegają także smartfony, tablety, telefony komórkowe ani inne urządzenia z funkcjonalnością podobną do funkcjonalności urządzeń wskazanych w wykazie załączonym do rozporządzenia, ale nie wymienione wprost w tym wykazie (zatem nie będą podlegały opłacie – z tych samych powodów – także np. cyfrowe aparaty fotograficzne).

Sporo wątpliwości, powstałych z powodu stanowczo zbyt szerokiej wykładni przepisów przez organizacje odpowiedzialne za pobór opłat, znika. O ile oczywiście - warto dodać - stanowisko zawarte w raporcie WIPO zostanie podtrzymane w oficjalnych pismach, a zwłaszcza wyrazi się w zaniechaniu wszczynania postępowań przeciwko importerom lub producentom przedmiotowych urządzeń.

Prawo do zwrotu nienależnie pobranej opłaty

Przy okazji warto odnotować i opatrzyć komentarzem jeszcze jedną informację zawartą w raporcie WIPO.

Na pytanie “Czy są konsumenci lub nabywcy niepodlegający obowiązkowi zapłaty opłaty reprograficznej?” (Are there any consumers or buyers exempt from paying the levies?) pada odpowiedź na str. 129, że opłaty są zbierane tylko od urządzeń przeznaczonych do użytku osobistego nabywcy urządzenia (Levies can be collected on devices and media destined for the private use of the purchaser only.). Jest to tylko częściowo poprawna odpowiedź – rzeczywiście zdecydowana część urządzeń wymienionych w polskim rozporządzeniu jest przeznaczonych głównie do użytku osobistego, ale nie do końca – w wykazie są także drukarki wielkoformatowe do druku na papierze formatu powyżej A3, które raczej tylko wyjątkowo będą wykorzystywane do użytku osobistego. A opłaty powinny przecież dotyczyć tylko urządzeń faktycznie wykorzystywanych do użytku prywatnego – co wynika wprost z art. 5 ust. 2b dyrektywy 2001/29/WE. Ponadto z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C‑463/12 (Copydan Båndkopi p-ko Nokia Danmark A/S) z dnia 5 marca 2015 roku wynika, że w przypadku objęcia opłatami reprograficznymi urządzeń niezależnie od tego, czy będą one używane do użytku prywatnego czy biznesowego powinno być przewidziane prawo do zwrotu opłaty reprograficznej uiszczonej od urządzeń używanych do działaności biznesowej.

Zachęcam wszystkich zainteresowanych do lektury raportu i wyciągnięcia samodzielnych wniosków.

Polecam przy okazji lekturę moich innych wpisów na temat opłat reprograficznych, a w szczególności:


Komentarze
Printex: Najwyższy czas na takie pozytywne zmiany!
2016-04-08

Wolyski: Osobiście mam mieszane uczucie - nie od dziś wiadomo, że muzyka, która znajduje się na lwiej części telefonów w naszym kraju nie została legalnie zakupiona. ;) Mimo wszystko twórcy chyba powinni posiadać jakiś minimalny udział w zyskach. Pozdrawiam
2016-05-23

Tomasz Zalewski (autor): Rzecz w tym, że w opisywanym przez Pana przypadku drogą do "minimalnego udziału w zyskach twórców" jest tylko i wyłacznie wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym (p-ko temu, kto te pliki udostępnił). Opłata reprograficzna to wynagrodzenie dla twórcy za korzystanie z utworu w ramach dozwolonego użytku prywatnego czyli np. za to, że może Pan legalnie skopiować sobie zakupioną płytę. Z przepisów dyrektywy 2001/29 wynika, że opłata reprograficzna nie może obejmować odszkodowania z tytułu kopii sporządzonych z nielegalnych źródeł (cytowany wyroku Trybunału to potwierdza wyraźnie).
2016-05-23




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Dzieje się

Mamy przyjemność być patronem ogólnopolskiego konkursu "IP Challenge", mającego na celu wyłonienie studentów o największej wiedzy z zakresu prawa własności intelektualnej.

Więcej o konkursie »

Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Pomoc prawna komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (33)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)e-sklep (11)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)numer IP (10)dane osobowe (10)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)e-sprzedaż (9)webinarium (8)własność intelektualna (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)licencja (6)utwory (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)nowe technologie (6)dyrektywy (6)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)technologie (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)platforma ODR (5)kopia (5)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)utwory przyszłe (3)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)SABAM. Scarlet Extended (2)Platformy internetowe (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)cookies (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)usługi prawne (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)FinTech (2)sztuczna inteligencja (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)prawo angielskie (2)cloud computing dla prawników (2)administrator forum internetowego (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Chambers & Partners (2)Uber (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)kancelaria prawna (2)LegalTech (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)patenty (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Royal Wedding (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)ochrona prywatności (1)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)social media (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)sieci peer-to-peer (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)prawa artystów wykonawców (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)RODO (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)ochrona dóbr osobistych (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)ochrona wizerunku (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)odpowiedzialność pośredników (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję