2016-01-13
UOKiK sprawdza zgodność działań z ustawą o prawach konsumenta


W dniu 25 grudnia 2015 r. minął pierwszy rok obowiązywania Ustawy o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 roku. W minionych miesiącach towarzyszyły jej inne ważne zmiany w prawie i polityce ochrony konkurencji i konsumentów. Najważniejszą z nich jest „konsumencka” nowelizacja Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która wejdzie w życie 17 kwietnia 2016 r. Na jej podstawie Prezes UOKiK uzyska nowe narzędzia do kontroli stosowania prawa konsumenckiego. 

Nowe otoczenie prawne

Nie ulega wątpliwości, że rok 2015 był znaczący dla prawa konsumenckiego – wprowadzone zostały nowe instrumenty prawne, a także przyjęto dokumenty strategiczne wskazujące kierunki polityki konsumenckiej na najbliższe lata.  

Ustawa o prawach konsumenta wprowadziła nowe zasady zawierania z konsumentami umów poza lokalem przedsiębiorstwa oraz umów na odległość, znacząco rozszerzyła obowiązki informacyjne przedsiębiorców wobec konsumentów, zmieniła zasady prawa do odstąpienia od umowy (okres, w jakim konsument może z tego prawa skorzystać, a także zasady i koszty związane ze zwrotem świadczeń po odstąpieniu od umowy). Ponadto, dokonując reimplementacji dyrektywy o sprzedaży konsumenckiej, znowelizowała przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy sprzedaży, w szczególności rękojmi za wady i gwarancji.

Kolejne zmiany dotyczyć mają systemu pozasądowego (alternatywnego) rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR/ODR). Obecnie trwają prace nad projektem założeń do ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich.

Co więcej, UOKiK przyjął strategiczny dokument „Polityka Ochrony Konkurencji i Konsumentów” dotyczący programu rozwoju konkurencji, a także rządowej polityki konsumenckiej. W jego ramach UOKIK realizuje zadania polegające na eliminowaniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, kontroli wzorców umownych oraz zapewnieniu bezpieczeństwa produktów i jakości usług. 

Pierwszy rok ustawy o prawach konsumenta

Przez rok obowiązywania ustawy o prawach konsumenta pojawiły się różne problemy i pytania dotyczące jej stosowania. Najwięcej wątpliwości dotyczyło kwestii związanych z definicją trwałego nośnika, procedurą zawierania umów „przez telefon”, a także tzw. dostępności „od ręki” w sklepach internetowych.

Ustawa o prawach konsumentów wymogła także wprowadzenie znaczących zmian w procedurach reklamacyjnych w procesach sprzedaży, zarówno w sklepach tradycyjnych, jak i internetowych. W pierwszej kolejności wymagane zmiany dotyczą zapewnienia konsumentowi możliwości zgłaszania od razu każdego z czterech uprawnień reklamacyjnych tj. naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy (gdy wada jest istotna). W obecnym stanie prawnym konsument może skorzystać z prawa odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia ceny, przy braku możliwości sprzedawcy przeciwstawienia się temu żądaniu, gdy rzecz była już wymieniana lub naprawiana (ta sama lub inna wada). Należy pamiętać, że termin na odpowiedź o rozstrzygnięciu reklamacji wynosi 14 dni i brak odpowiedzi w tym czasie poczytuje się za uznanie reklamacji. Temu wszystkiemu towarzyszą pozostałe zasady przyjmowania reklamacji, o których muszą pamiętać sprzedawcy tj. zakaz uzależniania rozpatrzenia reklamacji od przedstawienia paragonu lub dostarczenia opakowania.

Ponadto ważnym rozwiązaniem wprowadzonym przez ustawę o prawach konsumenta do Kodeksu cywilnego jest tzw. odpowiedzialność regresowa, czyli roszczenia zwrotne w łańcuchu sprzedawców niepowiązanych umową. W obecnym stanie prawnym producent lub dystrybutor nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności wobec sprzedawcy za wadliwy towar w przypadku skorzystania przez konsumenta z rękojmi, a postanowienia umowne wyłączjące lub ograniczające zakres odpowiedzialności są nieważne.

Co się dzieje wokół ustawy o prawach konsumenta?

Rok 2015 był dla przedsiębiorców okresem „na wdrożenie” ustawy o prawach konsumenta. UOKiK organizował różne kampanie informacyjno-edukacyjne, w szczególności został uruchomiony portal informacyjny Prawa Konsumenta. Po pierwszym półroczu obowiązywania ustawy UOKIK dostrzegł niedociągnięcia m.in. w następujących obszarach:

  • w utrudnianiu odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość (nieudzielanie konsumentom informacji o prawie do odstąpienia od umowy, nieudostępnianie formularza ułatwiającego realizację tego uprawnienia, a także nieuznawanie oświadczeń o odstąpieniu od umowy i niezwracanie kosztów dostarczenia przesyłki),
  • braku realizacji obowiązku uzyskania zgody na rozpoczęcie wykonywania usługi przed upływem 14 dni,
  • braku realizacji obowiązku uzyskania od konsumentów zgody na każdą dodatkową płatność,
  • braku uzyskiwania zgody na kontakt w celach marketingowych.

Stanowisko UOKIK dotyczące ustawy o prawach konsumenta na najbliższe miesiące jest jasne tj. „Na początku 2016 r UOKiK planuje przeprowadzić kompleksowe kontrole. Jednocześnie stale monitoruje płynące od konsumentów sygnały dotyczące naruszania ich praw” (Monika Stec-Nowak, Dyrektor Departamentu Ochrony Konsumentów UOKiK o ustawie o prawach konsumentów). Tym samym w 2016 r. Urząd planuje przeprowadzić kompleksowe kontrole, które wykażą, jak przedsiębiorcy dostosowali się do nowych przepisów. Dwie pierwsze decyzje dotyczące naruszania ustawy o prawach konsumenta zostały już wydane.

W tym kontekście pewnych wskazówek dostarcza także wspomniany już dokument UOKiK „Polityka ochrony konkurencji i konsumentów”, który wskazuje, że dobór rynków, w których UOKiK podejmuje działania, będzie się odbywał w oparciu o diagnozę sytuacji na rynku dóbr i usług konsumenckich – wypracowaną na podstawie monitorowania rynku oraz sygnałów od konsumentów, a także innych źródeł (badań socjologicznych, monitoringu mediów, bieżącej analizy rynku prowadzonej przez organizacje konsumenckie, rzeczników, Inspekcję Handlową). Podkreśla się, że problem tzw. misselingu (czyli sprzedaży produktów niedopasowanych do potrzeb konsumenta) będzie szczególnie badany na rynku usług finansowych, a także umów zawieranych poza lokalem i na odległość. Obszary objęte wzmożoną aktywnością kontrolną to na pewno rynek e-commerce, a także rynek usług finansowych.

Nowe „narzędzia” UOKiK

Nie ulega wątpliwości, że naruszenie obowiązków przewidzianych w ustawie o prawach konsumenta może stanowić naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, czyli naruszenie tzw. zbiorowych interesów konsumentów, które jest zagrożone karą w wysokości do 10 proc. całego rocznego obrotu danego przedsiębiorcy. Niemniej jednak „konsumencka” nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która wejdzie w życie 17 kwietnia 2016 r., wprowadziła jeszcze szereg innych rozwiązań m.in. możliwość publikowania bezpłatnych komunikatów i ostrzeżeń w publicznym radiu i telewizji (również informacji o zachowaniu danego przedsiębiorcy i jego prawdopodobnych skutkach), a także nowy model kontroli postanowień wzorców umów i reformę rejestru klauzul niedozwolonych.

Szczególne emocje, w kontekście zapowiedzianych kontroli, wzbudza wprowadzenie instytucji „tajemniczego klienta”, której celem ma być pozyskanie dowodów w postępowaniu w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Co to oznacza w praktyce? Od kwietnia 2016 roku UOKiK będzie uprawniony do oddelegowania swojego pracownika w charakterze tzw. „tajemniczego klienta”. Będzie on sprawdzał, w jaki sposób towar jest oferowany i sprzedawany konsumentowi, oraz czy konsument jest w pełni informowany o przysługujących mu prawach. Instytucja ta będzie mogła zostać użyta tylko za zgodą sądu i będzie miała służyć głównie skontrolowaniu informacji przekazywanych na etapie przedkontraktowym. Wydaje się, że próba takiego kontrolowanego zakupu nie będzie miała zastosowania w sprawach o charakterze indywidualnym i incydentalnym, czyli problem będzie musiał mieć charakter potencjalnie powszechny, by można było sięgnąć po takie rozwiązanie (wypowiedź Wiceprezes UOKiK Doroty Karczewskiej, Rzeczpospolita, 24 kwietnia 2015 r.).

Podsumowując, wydaje się, że rok 2016 należeć będzie w UOKiK do pionu konsumenckiego. Pojawia się pytanie, czy rok 2015 wystarczył na wdrożenie wszystkich wymaganych zmian. Jeśli nie, to jeszcze nie jest za późno.




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Dzieje się

Mamy przyjemność być patronem ogólnopolskiego konkursu "IP Challenge", mającego na celu wyłonienie studentów o największej wiedzy z zakresu prawa własności intelektualnej.

Więcej o konkursie »

Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Pomoc prawna komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (32)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)e-sklep (11)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)dane osobowe (10)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)e-sprzedaż (9)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)webinarium (8)własność intelektualna (8)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)dyrektywy (6)licencja (6)utwory (6)orzeczenia (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)nowe technologie (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)technologie (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)dyrektywa 2001/29 (2)cookies (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)FinTech (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)cloud computing dla prawników (2)administrator forum internetowego (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Chambers & Partners (2)Uber (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)SABAM. Scarlet Extended (2)Platformy internetowe (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)social media (1)prawo angielskie (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)sieci peer-to-peer (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)prawa artystów wykonawców (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)RODO (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)odpowiedzialność pośredników (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)patenty (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję