2016-01-13
UOKiK sprawdza zgodność działań z ustawą o prawach konsumenta


W dniu 25 grudnia 2015 r. minął pierwszy rok obowiązywania Ustawy o prawach konsumenta z dnia 30 maja 2014 roku. W minionych miesiącach towarzyszyły jej inne ważne zmiany w prawie i polityce ochrony konkurencji i konsumentów. Najważniejszą z nich jest „konsumencka” nowelizacja Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która wejdzie w życie 17 kwietnia 2016 r. Na jej podstawie Prezes UOKiK uzyska nowe narzędzia do kontroli stosowania prawa konsumenckiego. 

Nowe otoczenie prawne

Nie ulega wątpliwości, że rok 2015 był znaczący dla prawa konsumenckiego – wprowadzone zostały nowe instrumenty prawne, a także przyjęto dokumenty strategiczne wskazujące kierunki polityki konsumenckiej na najbliższe lata.  

Ustawa o prawach konsumenta wprowadziła nowe zasady zawierania z konsumentami umów poza lokalem przedsiębiorstwa oraz umów na odległość, znacząco rozszerzyła obowiązki informacyjne przedsiębiorców wobec konsumentów, zmieniła zasady prawa do odstąpienia od umowy (okres, w jakim konsument może z tego prawa skorzystać, a także zasady i koszty związane ze zwrotem świadczeń po odstąpieniu od umowy). Ponadto, dokonując reimplementacji dyrektywy o sprzedaży konsumenckiej, znowelizowała przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy sprzedaży, w szczególności rękojmi za wady i gwarancji.

Kolejne zmiany dotyczyć mają systemu pozasądowego (alternatywnego) rozwiązywania sporów konsumenckich (ADR/ODR). Obecnie trwają prace nad projektem założeń do ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich.

Co więcej, UOKiK przyjął strategiczny dokument „Polityka Ochrony Konkurencji i Konsumentów” dotyczący programu rozwoju konkurencji, a także rządowej polityki konsumenckiej. W jego ramach UOKIK realizuje zadania polegające na eliminowaniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, kontroli wzorców umownych oraz zapewnieniu bezpieczeństwa produktów i jakości usług. 

Pierwszy rok ustawy o prawach konsumenta

Przez rok obowiązywania ustawy o prawach konsumenta pojawiły się różne problemy i pytania dotyczące jej stosowania. Najwięcej wątpliwości dotyczyło kwestii związanych z definicją trwałego nośnika, procedurą zawierania umów „przez telefon”, a także tzw. dostępności „od ręki” w sklepach internetowych.

Ustawa o prawach konsumentów wymogła także wprowadzenie znaczących zmian w procedurach reklamacyjnych w procesach sprzedaży, zarówno w sklepach tradycyjnych, jak i internetowych. W pierwszej kolejności wymagane zmiany dotyczą zapewnienia konsumentowi możliwości zgłaszania od razu każdego z czterech uprawnień reklamacyjnych tj. naprawy, wymiany, obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy (gdy wada jest istotna). W obecnym stanie prawnym konsument może skorzystać z prawa odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia ceny, przy braku możliwości sprzedawcy przeciwstawienia się temu żądaniu, gdy rzecz była już wymieniana lub naprawiana (ta sama lub inna wada). Należy pamiętać, że termin na odpowiedź o rozstrzygnięciu reklamacji wynosi 14 dni i brak odpowiedzi w tym czasie poczytuje się za uznanie reklamacji. Temu wszystkiemu towarzyszą pozostałe zasady przyjmowania reklamacji, o których muszą pamiętać sprzedawcy tj. zakaz uzależniania rozpatrzenia reklamacji od przedstawienia paragonu lub dostarczenia opakowania.

Ponadto ważnym rozwiązaniem wprowadzonym przez ustawę o prawach konsumenta do Kodeksu cywilnego jest tzw. odpowiedzialność regresowa, czyli roszczenia zwrotne w łańcuchu sprzedawców niepowiązanych umową. W obecnym stanie prawnym producent lub dystrybutor nie może wyłączyć swojej odpowiedzialności wobec sprzedawcy za wadliwy towar w przypadku skorzystania przez konsumenta z rękojmi, a postanowienia umowne wyłączjące lub ograniczające zakres odpowiedzialności są nieważne.

Co się dzieje wokół ustawy o prawach konsumenta?

Rok 2015 był dla przedsiębiorców okresem „na wdrożenie” ustawy o prawach konsumenta. UOKiK organizował różne kampanie informacyjno-edukacyjne, w szczególności został uruchomiony portal informacyjny Prawa Konsumenta. Po pierwszym półroczu obowiązywania ustawy UOKIK dostrzegł niedociągnięcia m.in. w następujących obszarach:

  • w utrudnianiu odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość (nieudzielanie konsumentom informacji o prawie do odstąpienia od umowy, nieudostępnianie formularza ułatwiającego realizację tego uprawnienia, a także nieuznawanie oświadczeń o odstąpieniu od umowy i niezwracanie kosztów dostarczenia przesyłki),
  • braku realizacji obowiązku uzyskania zgody na rozpoczęcie wykonywania usługi przed upływem 14 dni,
  • braku realizacji obowiązku uzyskania od konsumentów zgody na każdą dodatkową płatność,
  • braku uzyskiwania zgody na kontakt w celach marketingowych.

Stanowisko UOKIK dotyczące ustawy o prawach konsumenta na najbliższe miesiące jest jasne tj. „Na początku 2016 r UOKiK planuje przeprowadzić kompleksowe kontrole. Jednocześnie stale monitoruje płynące od konsumentów sygnały dotyczące naruszania ich praw” (Monika Stec-Nowak, Dyrektor Departamentu Ochrony Konsumentów UOKiK o ustawie o prawach konsumentów). Tym samym w 2016 r. Urząd planuje przeprowadzić kompleksowe kontrole, które wykażą, jak przedsiębiorcy dostosowali się do nowych przepisów. Dwie pierwsze decyzje dotyczące naruszania ustawy o prawach konsumenta zostały już wydane.

W tym kontekście pewnych wskazówek dostarcza także wspomniany już dokument UOKiK „Polityka ochrony konkurencji i konsumentów”, który wskazuje, że dobór rynków, w których UOKiK podejmuje działania, będzie się odbywał w oparciu o diagnozę sytuacji na rynku dóbr i usług konsumenckich – wypracowaną na podstawie monitorowania rynku oraz sygnałów od konsumentów, a także innych źródeł (badań socjologicznych, monitoringu mediów, bieżącej analizy rynku prowadzonej przez organizacje konsumenckie, rzeczników, Inspekcję Handlową). Podkreśla się, że problem tzw. misselingu (czyli sprzedaży produktów niedopasowanych do potrzeb konsumenta) będzie szczególnie badany na rynku usług finansowych, a także umów zawieranych poza lokalem i na odległość. Obszary objęte wzmożoną aktywnością kontrolną to na pewno rynek e-commerce, a także rynek usług finansowych.

Nowe „narzędzia” UOKiK

Nie ulega wątpliwości, że naruszenie obowiązków przewidzianych w ustawie o prawach konsumenta może stanowić naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, czyli naruszenie tzw. zbiorowych interesów konsumentów, które jest zagrożone karą w wysokości do 10 proc. całego rocznego obrotu danego przedsiębiorcy. Niemniej jednak „konsumencka” nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która wejdzie w życie 17 kwietnia 2016 r., wprowadziła jeszcze szereg innych rozwiązań m.in. możliwość publikowania bezpłatnych komunikatów i ostrzeżeń w publicznym radiu i telewizji (również informacji o zachowaniu danego przedsiębiorcy i jego prawdopodobnych skutkach), a także nowy model kontroli postanowień wzorców umów i reformę rejestru klauzul niedozwolonych.

Szczególne emocje, w kontekście zapowiedzianych kontroli, wzbudza wprowadzenie instytucji „tajemniczego klienta”, której celem ma być pozyskanie dowodów w postępowaniu w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Co to oznacza w praktyce? Od kwietnia 2016 roku UOKiK będzie uprawniony do oddelegowania swojego pracownika w charakterze tzw. „tajemniczego klienta”. Będzie on sprawdzał, w jaki sposób towar jest oferowany i sprzedawany konsumentowi, oraz czy konsument jest w pełni informowany o przysługujących mu prawach. Instytucja ta będzie mogła zostać użyta tylko za zgodą sądu i będzie miała służyć głównie skontrolowaniu informacji przekazywanych na etapie przedkontraktowym. Wydaje się, że próba takiego kontrolowanego zakupu nie będzie miała zastosowania w sprawach o charakterze indywidualnym i incydentalnym, czyli problem będzie musiał mieć charakter potencjalnie powszechny, by można było sięgnąć po takie rozwiązanie (wypowiedź Wiceprezes UOKiK Doroty Karczewskiej, Rzeczpospolita, 24 kwietnia 2015 r.).

Podsumowując, wydaje się, że rok 2016 należeć będzie w UOKiK do pionu konsumenckiego. Pojawia się pytanie, czy rok 2015 wystarczył na wdrożenie wszystkich wymaganych zmian. Jeśli nie, to jeszcze nie jest za późno.




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (33)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)dane osobowe (12)cloud computing (12)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)e-sprzedaż (9)własność intelektualna (8)webinarium (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)nowe technologie (6)dyrektywy (6)utwory (6)licencja (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)Znalezione Polubione (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawo konsumenckie (5)prawnicy (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)technologie (5)spory konsumenckie (5)embedding (5)dozwolony użytek (5)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)rozpowszechnianie (4)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (4)chmura (4)reklama (4)dane (4)copyrights (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)treści (3)RODO (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)baza danych (3)monitorowanie użytkowników (3)ryzyka cloud computing (3)inwigilacja w sieci (3)Usedsoft (3)sprzedaż programu (3)link (3)sklepy internetowe (2)cyberbezpieczeństwo (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Uber (2)Chambers & Partners (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)kancelaria prawna (2)LegalTech (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)metawyszukiwarki (2)prawa producentów fonogramów (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)GIODO (2)ankiety online (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)Platformy internetowe (2)SABAM. Scarlet Extended (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)usługi prawne (2)cookies (2)FinTech (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)sztuczna inteligencja (2)prawo angielskie (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)administrator forum internetowego (2)cloud computing dla prawników (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)QC Leisure (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)ochrona dóbr osobistych (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)ochrona wizerunku (1)odpowiedzialność pośredników (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)aplikacja mobilna (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)gry hazardowe (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)RODO w ubezpieczeniach (1)adaptacje filmowe utworów (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)patenty (1)dostawcy usług cyfrowych (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)pobranie (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)operator usług kluczowych (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Royal Wedding (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)Murphy (1)Creative Commons (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)ochrona prywatności (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)transmisja (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)ochrona opisów produktów (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)sunrise period (1)podatki (1)certyfikat (1)social media (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)loterie (1)sieci peer-to-peer (1)atak hakerski (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)fan page (1)bring your own device (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)usługi cyfrowe (1)prawa artystów wykonawców (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)Deutsche Grammophon (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję