2015-08-13
Z ustawy znika „trzykrotność stosownego wynagrodzenia” – co z zasądzonymi już odszkodowaniami?

Pociągnięci do odpowiedzialności w procesach o naruszenie autorskich praw majątkowych powinni zapamiętać datę 1 października 2015 r. Właśnie wtedy minie termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych wydaniem wyroku na podstawie niekonstytucyjnej już drugiej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

O wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2015 r., w którym stwierdzono niekonstytucyjność drugiej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, napisano już wiele i na wszelkie sposoby. Ja chciałabym się skupić na praktycznych konsekwencjach tego wyroku dla obecnych i byłych stron procesów cywilnych związanych z naruszeniem majątkowych praw autorskich. Wydaje się bowiem, że prawdziwa burza związana ze zmianą przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dopiero przed nami.

Od 23 czerwca 2015 r. powód w procesie cywilnym z tytułu zawinionego naruszenia praw autorskich nie może się już domagać zasądzenia odszkodowania w postaci trzykrotności stosownego wynagrodzenia za udzielenie licencji. Dotychczas art. 79 ust. 1 pkt 3 b ustawy zarówno w przypadku zarzutu zawinionego, jak i niezawinionego naruszenia zwalniał powoda z konieczności udowodnienia przed sądem wysokości utraconych korzyści. Taką zwykle postać przybiera szkoda wyrządzona naruszeniem praw autorskich. Wymóg wykazania wysokości szkody zastąpiony był kategorią „stosownego wynagrodzenia”, a co najistotniejsze - powód nie musiał wykazywać, iż pomiędzy działaniem sprawcy szkody a utraconymi korzyściami zachodzi normalny (adekwatny) związek przyczynowo-skutkowy.

Było to bardzo istotne ułatwienie dla powoda, ponieważ udowodnienie związku przyczynowo-skutkowego w przypadku szkody w postaci utraconych korzyści jest szalenie trudne, a często wręcz niemożliwe. Tytułem przykładu, twórca domagający się od sprawcy X odszkodowania za rozpowszechnienie w Internecie nielegalnej kopii jego utworu byłby zobowiązany udowodnić, że działanie właśnie sprawcy X (a nie innego nieznanego podmiotu) i pojawienie się w Internecie tej konkretnej kopii utworu spowodowało utratę przez twórcę korzyści, których mógł się rozsądnie spodziewać, gdyby użytkownicy Internetu nie mieli szansy skorzystać z nielegalnego egzemplarza.

Poszkodowani i sprawcy muszą odnaleźć się w nowej sytuacji

Obecnie powyższe ułatwienia w stosunku do zarzutów zawinionych zniknęły. Po wyroku Trybunału, który wyeliminował z ustawy prawnoautorskiej drugą część art. 79 ust. 1 pkt 3 b, dochodząc odszkodowania za zawinione naruszenie praw autorskich, powód musi skorzystać z drogi odszkodowania na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego (art. 415 i następne), które wymaga przeprowadzenia pełnego procesu dowodowego i wykazania zarówno wysokości szkody, jak i wspomnianego powyżej związku przyczynowo-skutkowego.

Paradoksalnie może okazać się, że bezpieczniejszą i łatwiejszą drogą do uzyskania odszkodowania - być może nawet w wyższej kwocie - będzie rezygnacja przez powoda z zarzutu zawinionego naruszenia i skorzystanie z łatwiejszej drogi dochodzenia zapłaty na zasadzie art. 79 ust. 1 pkt 3 b ab initio (dwukrotność stosownego wynagrodzenia za niezawinione naruszenie praw autorskich), który nadal pozostaje w mocy. Szanse na powodzenie takiej praktyki oceniam jednak jako niewielkie.

Absurdalna sytuacja prawna wynika z ograniczeń przedmiotowych orzekania Trybunału Konstytucyjnego, który jest związany granicami skargi konstytucyjnej. Na podstawie skargi złożonej przez UPC Trybunał mógł orzec o niekonstytucyjności jedynie trzykrotności stosownego wynagrodzenia, pomimo iż wszystkie argumenty Trybunału można również logicznie odnieść do wspomnianej powyżej pierwszej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b (niezawinione naruszenie). W konsekwencji sądy orzekające obecnie w sprawach opartych na tej podstawie mogą kierować do Trybunału pytania prawne o jej konstytucyjność. Poza tym, pozwani o dwukrotność stosownego wynagrodzenia mogą podnosić w swoich sprawach zarzuty niekonstytucyjności pierwszej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b, powielające argumentację na temat niekonstytucyjności podstawy odszkodowania wyrażoną przez Trybunał w niedawnym wyroku.

Jeżeli chodzi o spory oparte na niekonstytucyjnej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b prawa autorskiego, sytuacja stron różni się w zależności od stadium postępowania.

Po pierwsze, każde postępowanie, które w ciągu ostatnich 5 lat zakończyło się prawomocnym wyrokiem zasądzającym odszkodowanie w wysokości trzykrotności stosownego wynagrodzenia, może ulec wznowieniu na podstawie art. 4011 Kodeksu postępowania cywilnego. Termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania upłynie z dniem 1 października 2015 r.

Po drugie, sprawy w toku, oparte na niekonstytucyjnym roszczeniu muszą zostać uzupełnione o postępowania dowodowe w celu ustalenia wysokości szkody - jeżeli jest ona inna niż wynagrodzenie licencyjne - i adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego, o którym pisałam powyżej. W polskim systemie prawnym jest to warunek konieczny, aby sąd mógł zasądzić odszkodowanie na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego. Dla stron oznacza to na ogół znaczne przedłużenie postępowania, a w wielu wypadkach może oznaczać niepowodzenie powoda w dochodzeniu swoich roszczeń.

 

Autorką wpisu jest Katarzyna Lejman




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (32)e-commerce (20)artykuły prasowe (18)Internet (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)dane osobowe (10)e-sprzedaż (9)webinarium (8)własność intelektualna (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)odpowiedzialność host provider'ów (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)dyrektywy (6)licencja (6)utwory (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)nowe technologie (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)technologie (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Chambers & Partners (2)Uber (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)SABAM. Scarlet Extended (2)Platformy internetowe (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)cookies (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)FinTech (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)cloud computing dla prawników (2)administrator forum internetowego (2)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)prawa artystów wykonawców (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)RODO (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)odpowiedzialność pośredników (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)patenty (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)social media (1)prawo angielskie (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)sieci peer-to-peer (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję