2015-08-13
Z ustawy znika „trzykrotność stosownego wynagrodzenia” – co z zasądzonymi już odszkodowaniami?

Pociągnięci do odpowiedzialności w procesach o naruszenie autorskich praw majątkowych powinni zapamiętać datę 1 października 2015 r. Właśnie wtedy minie termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych wydaniem wyroku na podstawie niekonstytucyjnej już drugiej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

O wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2015 r., w którym stwierdzono niekonstytucyjność drugiej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, napisano już wiele i na wszelkie sposoby. Ja chciałabym się skupić na praktycznych konsekwencjach tego wyroku dla obecnych i byłych stron procesów cywilnych związanych z naruszeniem majątkowych praw autorskich. Wydaje się bowiem, że prawdziwa burza związana ze zmianą przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dopiero przed nami.

Od 23 czerwca 2015 r. powód w procesie cywilnym z tytułu zawinionego naruszenia praw autorskich nie może się już domagać zasądzenia odszkodowania w postaci trzykrotności stosownego wynagrodzenia za udzielenie licencji. Dotychczas art. 79 ust. 1 pkt 3 b ustawy zarówno w przypadku zarzutu zawinionego, jak i niezawinionego naruszenia zwalniał powoda z konieczności udowodnienia przed sądem wysokości utraconych korzyści. Taką zwykle postać przybiera szkoda wyrządzona naruszeniem praw autorskich. Wymóg wykazania wysokości szkody zastąpiony był kategorią „stosownego wynagrodzenia”, a co najistotniejsze - powód nie musiał wykazywać, iż pomiędzy działaniem sprawcy szkody a utraconymi korzyściami zachodzi normalny (adekwatny) związek przyczynowo-skutkowy.

Było to bardzo istotne ułatwienie dla powoda, ponieważ udowodnienie związku przyczynowo-skutkowego w przypadku szkody w postaci utraconych korzyści jest szalenie trudne, a często wręcz niemożliwe. Tytułem przykładu, twórca domagający się od sprawcy X odszkodowania za rozpowszechnienie w Internecie nielegalnej kopii jego utworu byłby zobowiązany udowodnić, że działanie właśnie sprawcy X (a nie innego nieznanego podmiotu) i pojawienie się w Internecie tej konkretnej kopii utworu spowodowało utratę przez twórcę korzyści, których mógł się rozsądnie spodziewać, gdyby użytkownicy Internetu nie mieli szansy skorzystać z nielegalnego egzemplarza.

Poszkodowani i sprawcy muszą odnaleźć się w nowej sytuacji

Obecnie powyższe ułatwienia w stosunku do zarzutów zawinionych zniknęły. Po wyroku Trybunału, który wyeliminował z ustawy prawnoautorskiej drugą część art. 79 ust. 1 pkt 3 b, dochodząc odszkodowania za zawinione naruszenie praw autorskich, powód musi skorzystać z drogi odszkodowania na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego (art. 415 i następne), które wymaga przeprowadzenia pełnego procesu dowodowego i wykazania zarówno wysokości szkody, jak i wspomnianego powyżej związku przyczynowo-skutkowego.

Paradoksalnie może okazać się, że bezpieczniejszą i łatwiejszą drogą do uzyskania odszkodowania - być może nawet w wyższej kwocie - będzie rezygnacja przez powoda z zarzutu zawinionego naruszenia i skorzystanie z łatwiejszej drogi dochodzenia zapłaty na zasadzie art. 79 ust. 1 pkt 3 b ab initio (dwukrotność stosownego wynagrodzenia za niezawinione naruszenie praw autorskich), który nadal pozostaje w mocy. Szanse na powodzenie takiej praktyki oceniam jednak jako niewielkie.

Absurdalna sytuacja prawna wynika z ograniczeń przedmiotowych orzekania Trybunału Konstytucyjnego, który jest związany granicami skargi konstytucyjnej. Na podstawie skargi złożonej przez UPC Trybunał mógł orzec o niekonstytucyjności jedynie trzykrotności stosownego wynagrodzenia, pomimo iż wszystkie argumenty Trybunału można również logicznie odnieść do wspomnianej powyżej pierwszej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b (niezawinione naruszenie). W konsekwencji sądy orzekające obecnie w sprawach opartych na tej podstawie mogą kierować do Trybunału pytania prawne o jej konstytucyjność. Poza tym, pozwani o dwukrotność stosownego wynagrodzenia mogą podnosić w swoich sprawach zarzuty niekonstytucyjności pierwszej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b, powielające argumentację na temat niekonstytucyjności podstawy odszkodowania wyrażoną przez Trybunał w niedawnym wyroku.

Jeżeli chodzi o spory oparte na niekonstytucyjnej części art. 79 ust. 1 pkt 3 b prawa autorskiego, sytuacja stron różni się w zależności od stadium postępowania.

Po pierwsze, każde postępowanie, które w ciągu ostatnich 5 lat zakończyło się prawomocnym wyrokiem zasądzającym odszkodowanie w wysokości trzykrotności stosownego wynagrodzenia, może ulec wznowieniu na podstawie art. 4011 Kodeksu postępowania cywilnego. Termin na złożenie skargi o wznowienie postępowania upłynie z dniem 1 października 2015 r.

Po drugie, sprawy w toku, oparte na niekonstytucyjnym roszczeniu muszą zostać uzupełnione o postępowania dowodowe w celu ustalenia wysokości szkody - jeżeli jest ona inna niż wynagrodzenie licencyjne - i adekwatnego związku przyczynowo-skutkowego, o którym pisałam powyżej. W polskim systemie prawnym jest to warunek konieczny, aby sąd mógł zasądzić odszkodowanie na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego. Dla stron oznacza to na ogół znaczne przedłużenie postępowania, a w wielu wypadkach może oznaczać niepowodzenie powoda w dochodzeniu swoich roszczeń.

 

Autorką wpisu jest Katarzyna Lejman




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Dzieje się

Mamy przyjemność być patronem ogólnopolskiego konkursu "IP Challenge", mającego na celu wyłonienie studentów o największej wiedzy z zakresu prawa własności intelektualnej.

Więcej o konkursie »

Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (33)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)dane osobowe (11)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)e-sprzedaż (9)webinarium (8)własność intelektualna (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)nowe technologie (6)dyrektywy (6)licencja (6)utwory (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)technologie (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)link (3)sklepy internetowe (2)RODO (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Uber (2)Chambers & Partners (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)kancelaria prawna (2)LegalTech (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)Platformy internetowe (2)SABAM. Scarlet Extended (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)usługi prawne (2)cookies (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)FinTech (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)sztuczna inteligencja (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)prawo angielskie (2)cloud computing dla prawników (2)administrator forum internetowego (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)cyberbezpieczeństwo (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)ochrona dóbr osobistych (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)ochrona wizerunku (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)odpowiedzialność pośredników (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)trwały nośnik (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)operatorzy witryn indeksujących (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)smart contracts (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)serwis społecznościowy (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)ustawa inwigilacyjna (1)dostawcy usług cyfrowych (1)patenty (1)geoblokowanie (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)operator usług kluczowych (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)Royal Wedding (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)ochrona prywatności (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)monitoring internetu (1)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)social media (1)usługi płatnicze (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)ethereum (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)sieci peer-to-peer (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)Dostawcy treści online (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)cross-border portability (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)usługi cyfrowe (1)prawa artystów wykonawców (1)eksport danych (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję