2015-04-10
Pracownik - twórca technologii a nowelizacja prawa o szkolnictwie wyższym

Autorem tego wpisu jest Wiktor Rainka.

Niedawno, a dokładnie w październiku ubiegłego roku, weszły w życie znowelizowane przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym. Przepisy te wprowadziły szereg zmian odnoszących się do procesu komercjalizacji badań lub prac rozwojowych, w tym uregulowania relacji między uczelnią a pracownikiem - twórcą dóbr mających potencjał komercjalizacyjny.

26 lutego br. prowadziliśmy warsztaty z komercjalizacji technologii, na których padło kilka pytań o nowelizację. Uczestnicy - pracownicy uczelni, jednostek PAN oraz przedstawiciele biznesu pytali o głównie definicję „pracownika” oraz zakres pojęcia „wyniki badań lub prac rozwojowych oraz związany z nimi know-how” (w skrócie na potrzeby wpisu nazywam je łącznie „Wynikami”).

Kto jest pracownikiem „badaczem” w rozumieniu ustawy o szkolnictwie wyższym
Zacznijmy zatem od wyjaśnienia tych pojęć. Uczestnicy warsztatów zastanawiali się czy „pracownikiem” w rozumieniu ustawy o szkolnictwie wyższym jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę czy też np. student, doktorant lub inna osoba pracująca nad danym projektem na podstawie innego stosunku, niż umowa o pracę. Kwestia jest o tyle ciekawa, że projekt nowelizacji oraz jego uzasadnienie przewidywały obok „pracowników” właśnie wspomnianych „studentów” i „doktorantów” jako beneficjentów nowej regulacji. Okazuje się jednak, że przepis ten nie znalazł się w ostatecznym tekście nowelizacji. Oznacza to, że nowa regulacja dotycząca komercjalizacji dotyczy wyłącznie „pracowników” sensu stricto, a więc osób, które łączy z uczelnią umowa o pracę.

„Wyniki” to z kolei pojęcie szerokie, obejmujące nie tylko wynalazki czy inne dobra, które mogą być chronione prawami własności przemysłowej, ale także szeroko rozumiany know-how (informacje i doświadczenia) oraz utwory w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a nawet własność nośników, na których utwory te pracownik przekazał uczelni. Wynika to m.in. z brzmienia art. 86e ust. 2 ustawy, który wskazuje zakres umowy o przeniesienie praw do Wyników, którą w określonych okolicznościach uczelnia powinna zaoferować pracownikowi.

Procedura komercjalizacji
Gdy pracownik uzyska Wyniki powinien poinformować o nich uczelnię, która ma następnie trzy miesiące na podjęcie decyzji o ich komercjalizacji.

Gdy tego nie zrobi, jest zobowiązana do złożenia pracownikowi oferty zawarcia bezwarunkowej i odpłatnej umowy o przeniesienie praw do Wyników. Taka umowa obejmuje wszystkie prawa do tych ostatnich, wymaga formy pisemnej, a przewidziane w niej wynagrodzenie dla uczelni za przeniesienie praw nie może być wyższe niż 10 % minimalnego wynagrodzenia za pracę.

W sytuacji, gdyby pracownik oferty nie przyjął, prawa do Wyników pozostają przy uczelni publicznej. Wtedy to ona zadecyduje o ich dalszym losie. Może nawet postanowić o ich komercjalizacji, mimo że wcześniej się na to nie zdecydowała.

Wyłączenia z procedury komercjalizacji
Warto pamiętać, że powyższe nie ma zastosowania, gdy badania lub prace rozwojowe są prowadzone:

  • na podstawie umowy ze stroną finansującą lub współfinansującą te badania lub prace, przewidującej zobowiązanie do przeniesienia praw do Wyników na rzecz tej strony lub na rzecz innego podmiotu niż strona umowy (badania lub prace zlecone),
  • z wykorzystaniem środków finansowych, których zasady przyznawania lub wykorzystywania określają odmienny niż w ustawie sposób dysponowania Wynikami.

Dodatkowo nowelizacja nałożyła na pracowników kilka istotnych obowiązków, w okresie, w którym prawa do Wyników przysługują uczelni publicznej, w tym  obowiązek zachowania poufności, przekazywania Wyników uczelni, powstrzymania się od działań zmierzających do wdrażania Wyników oraz współdziałania z uczelnią w ramach komercjalizacji oraz dokonywania czynności zmierzających do uzyskania praw wyłącznych np. patentu na wynalazek.

Prawa do środków z komercjalizacji
Dla pracowników twórców największe znaczenie ma jednak nowy przepis art. 86f, wprowadzający minimalne wartości środków z komercjalizacji Wyników, które im przysługują. Odpowiednio:

  • w przypadku komercjalizacji dokonywanej przez uczelnie publiczną (lub jej spółkę celową) jest to co najmniej 50% wartości środków uzyskanych przez uczelnię lub spółkę celową w ramach danej komercjalizacji (bezpośredniej lub pośredniej) pomniejszone o nie więcej niż 25% kosztów związanych z tą komercjalizacją.
  • w przypadku gdy komercjalizacji dokonuje pracownik uczelni publicznej przysługuje 25% wartości środków uzyskanych przez pracownika z tej komercjalizacji, obniżonych o nie więcej niż 25% kosztów bezpośrednio związanych z tą komercjalizacją, które zostały poniesione przez pracownika.

Ustawa precyzuje, że prawo do udziału procentowego przysługuje nie dłużej niż przez pięć lat od dnia uzyskania pierwszych środków.

Okazuje się jednak, że uczelnia może uzgodnić z pracownikiem inne zasady komercjalizacji. Wynika to z wyraźnego brzmienia art. 86h ustawy zgodnie z którym: Po otrzymaniu od pracownika informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych oraz o know-how związanym z tymi wynikami, o których mowa w art. 86d, uczelnia publiczna oraz pracownik mogą, w sposób odmienny niż stanowi ustawa, określić w drodze umowy prawa do tych wyników lub sposób i tryb komercjalizacji tych wyników.

Niestety orzecznictwo nie dookreśliło jeszcze zakresu tej swobody umownej. Wydaje się jednak, że umowa pomiędzy pracownikiem, a uczelnią nie powinna przewidywać niższego udziału pracownika w środkach niż opisane wyżej 50%. Tak też rozumieli ten przepis przedstawiciele uczelni oraz jednostek PAN na wspomnianych warsztatach.

Zakres regulacji
Na zakończenie chciałbym dodać, że omówiona regulacja dotyczy także instytutów Polskiej Akademii Nauk. Jest to konsekwencją dodania przez nowelę bliźniaczych przepisów również do ustawy o Polskiej Akademii Nauk. Rozwiązanie to oceniam pozytywnie, jako że ujednolica ono regulację dotyczącą komercjalizacji w ramach ww. podmiotów. Zagadką jest jednak dlaczego podobne przepisy nie zostały wprowadzone do ustawy o instytutach badawczych. Ustawa ta dotyczy bowiem trzeciej z podstawowych kategorii podmiotów w ramach których powstaje technologia mająca duży potencjał komercjalizacyjny.


Komentarze
Piotr: Jest to z pewnością krok w dobrym kierunku. Może w przyszłości doczekamy się podobnych przepisów jeżeli chodzi o pozostałe instytuty badawcze
2015-04-13




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Dzieje się

Mamy przyjemność być patronem ogólnopolskiego konkursu "IP Challenge", mającego na celu wyłonienie studentów o największej wiedzy z zakresu prawa własności intelektualnej.

Więcej o konkursie »

Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (33)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)cloud computing (12)e-sklep (11)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)numer IP (10)dane osobowe (10)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)e-sprzedaż (9)webinarium (8)własność intelektualna (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)bezpieczeństwo danych (7)licencja (6)utwory (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)Znalezione Polubione (6)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)nowe technologie (6)dyrektywy (6)prawnicy (5)prawo konsumenckie (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)technologie (5)spory konsumenckie (5)dozwolony użytek (5)embedding (5)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)embed (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)chmura (4)reklama (4)rozpowszechnianie (4)dane (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)copyrights (4)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)monitorowanie użytkowników (3)baza danych (3)ryzyka cloud computing (3)Usedsoft (3)inwigilacja w sieci (3)sprzedaż programu (3)link (3)treści (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)promocja (2)Facebook (2)prawa producentów fonogramów (2)metawyszukiwarki (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)ankiety online (2)GIODO (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)Platformy internetowe (2)SABAM. Scarlet Extended (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)usługi prawne (2)cookies (2)Svensson (2)FinTech (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)sztuczna inteligencja (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)prawo angielskie (2)administrator forum internetowego (2)cloud computing dla prawników (2)udostępnianie utworu (2)ukierunkowane (2)reklamacje (2)metawyszukiwarka (2)właściwości pliku (2)blog (2)sklepy internetowe (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Uber (2)Chambers & Partners (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)kancelaria prawna (2)LegalTech (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)patenty (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)pobranie (1)właściwość sądu (1)klasyfikacja nicejska (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)screening (1)baza EBD (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)jurysdykcja (1)startup (1)Royal Wedding (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)non disclosure agreement (1)EUIPO (1)Murphy (1)Creative Commons (1)Coty Germany C-360/12 (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)ochrona prywatności (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)transmisja (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)ochrona opisów produktów (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)sunrise period (1)podatki (1)statystyka (1)social media (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)certyfikat (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)plagiat jawny (1)ethereum (1)loterie (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)sieci peer-to-peer (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)Dostawcy treści online (1)fan page (1)bring your own device (1)prawo odstąpienia (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)nowa ustawa (1)prawa artystów wykonawców (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)Deutsche Grammophon (1)domena krajowa (1)partnerstwo innowacyjne (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)e-discovery (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)RODO (1)QC Leisure (1)Pinckney C-170/12 (1)mechanizm opt-out (1)ochrona dóbr osobistych (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)zmowy przetargowe (1)OHIM (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)ochrona wizerunku (1)Aula Polska (1)odpowiedzialność pośredników (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)kwalifikowany certyfikat (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)operatorzy witryn indeksujących (1)aplikacja mobilna (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)druk 3D (1)smart contracts (1)gry hazardowe (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)serwis społecznościowy (1)adaptacje filmowe utworów (1)patent (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję