2015-02-16
Kilka uwag na temat prawa i nowych technologii

5 lutego 2015 r. uczestniczyłem w debacie zorganizowanej przez Rzeczpospolitą pod hasłem „Rewolucje w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw”, poświęconej głównie roli nowych technologii w zdobywaniu przewagi konkurencyjnej przez polskie firmy. Z racji formuły spotkania nie było wiele czasu, by poruszyć kwestie dotyczące styku nowych technologii i prawa. Ale nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło – kilka przemyśleń do przeczytania w poniższym wpisie.

Zwrot „nowe technologie” doczekał się swojego hasła w Wikipedii, jednak w praktyce trudno spotkać choćby dwie osoby, które rozumiałyby go tak samo. Jeszcze bardziej nieprecyzyjny jest termin „prawo nowych technologii”. Obydwa wykorzystywane są chętnie i często. Wręcz są nadużywane.

Czy wdrożenie w firmie oprogramowania to stosowanie nowych technologii? Zważywszy, że komputery, a wraz z nimi oprogramowanie, używane są w Polsce powszechnie od lat co najmniej dwudziestu kilku, stosowanie tego określenia do takiej sytuacji jest co najmniej przesadą. A jednak, wielu prawników zajmujących się tematyką wdrożeń IT często nazywa się ekspertami od prawa nowych technologii. Wydaje się to rodzajem mody. Co prawda informatyka jest sektorem, w którym nieustannie pojawiają się nowe rozwiązania i w którym wiedza sprzed kilku lat jest już często nieadekwatna. Nie oznacza to jednak, że w innych sektorach nie ma nowych rozwiązań o charakterze technicznym. Zamiast zatem mówić o nowych technologiach mówmy raczej o innowacyjnych rozwiązaniach technicznych. A te występują w zasadzie w każdej branży.

W mojej opinii błędne są próby dopasowywania do zagadnień występujących w ramach owych innowacyjnych rozwiązań technicznych, konkretnych obszarów prawa. Sprowadzanie zagadnień prawnych w ramach projektów technologicznych do kwestii z zakresu prawa autorskiego, własności przemysłowej czy prawa telekomunikacyjnego jest nie tyle uproszczeniem, co krokiem w złym kierunku.

Problemy dotyczące zetknięcia projektów technologicznych z prawem najczęściej występują bowiem nie na poziomie analizy prawnej, lecz analizy faktycznej. 

Wbrew pozorom, to właśnie na etapie analizy stanu faktycznego popełnia się największą liczbę błędów. Żeby zastosować prawo, trzeba najpierw poznać i zrozumieć stan faktyczny, nie zaś próbować naciągnąć fakty do znanego nam obszaru prawa. Trzeba zrozumieć, jak działa dany produkt czy rozwiązanie. To punkt wyjścia do analizy prawa. Błąd popełniony na tym etapie skutkuje błędami w ocenie prawnej, które mogą być nieodwracalne. Jeśli bowiem mylnie ocenię usługę jako wymagającą udzielenia użytkownikowi licencji prawnoautorskiej, to po pierwsze być może pogrzebię analizowany nowy koncept biznesowy, a po drugie także inne moje wnioski będą w konsekwencji zapewne nietrafne.

Na tym etapie liczy się otwarty umysł oraz odwaga w zagłębianiu się w meritum zagadnienia. A prawnikowi niejednokrotnie bardziej się przydaje lektura pism fachowych (np. komputerowych) niż literatury prawniczej.

Drugi etap to zastosowanie prawa do ustalonego stanu faktycznego. Tu można napotkać na niedostatki obowiązującego prawa, które z oczywistych względów zawsze będzie w tyle za postępem technicznym. Nie zawsze więc wszystko będzie precyzyjnie uregulowane. Nie powinno się traktować takiego stanu jako mankamentu systemu prawa - brak szczegółowej regulacji często pozwala na swobodniejszą, ale nadal rozsądną, interpretację przepisów. Niestety związane jest z tym zwiększone ryzyko prawne polegające na braku pełnej jasności czy na przykład w danej sytuacji wymagane jest zezwolenie administracyjne. Z takim brakiem pewności należy się oswoić i nie oczekiwać od prawnika, by na wszystkie pytania odpowiadał wyłącznie tak lub nie. Do dzisiaj przecież na pytanie o legalność tzw. linków embedowanych odpowiedź brzmi - raczej tak, a na pytanie o legalność ściągania plików z internetu - prawdopodobnie tak, ale nie w każdej sytuacji. Rolą prawnika jest na tym etapie pomoc w oszacowaniu ryzyk i zarekomendowanie najlepszego rozwiązania. Rozwiązania – a nie prostej odpowiedzi: jest ryzyko lub go nie ma, wolno lub nie wolno, bo takie odpowiedzi nie pozwalają na sprawne przeformułowanie koncepcji biznesowej, aby ewentualne ryzyko zmniejszyć. 

Ostateczne jednak spotkanie technologii z prawem odbywa się zwykle w ramach sporu sądowego. W Polsce postępowanie sądowe nie jest preferowaną formą rozstrzygania sporów z zakresu technologii – nie tylko z powodu czasu trwania postępowań. Dla przedsiębiorców realizujących projekty z użyciem technologii (zwłaszcza tej „nowej”) zetknięcie z sądem często bywa frustrujące, zwłaszcza wówczas, gdy w trakcie czasie rozprawy dotyczącej np. czynu nieuczciwej konkurencji popełnionego na Facebooku sędzia przyznaje otwarcie, że nigdy nie korzystał z Facebooka i nie rozumie, jak ten portal działa. To trochę tak, jakby w sprawie dotyczącej wypadku samochodowego orzekał sędzia, który nigdy nie jechał samochodem, ba, nigdy nawet go nie widział, a tylko słyszał, że inni używają samochodów. W rezultacie trudno mówić o spójności i przewidywalności wyroków sądowych.

Powyższe względy sprawiają także, że zajmowanie się zetknięciem technologii (nie tylko tej nowej) z prawem to fascynująca przygoda. Wymaga nieustannego dokształcania, poszerzania wiedzy i umiejętności sprawnego uczenia się nowych zagadnień technicznych. Zagadnień, które często trzeba następnie prostym językiem przedstawić sądowi lub kontrahentowi tak, aby je zrozumieli i zaakceptowali wnioski dotyczące przepisów prawa, które znajdują do nich zastosowanie.

O technologiach będę mówił także na cyklu konferencji organizowanych przez Rzeczpospolitą. Najbliższa odbędzie się we Wrocławiu 24 lutego br. Zapraszam wszystkich, którzy chcieliby porozmawiać ze mną o styku prawa i technologii.




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Zwięźle i praktycznie o nowych technologiach oraz prawie własności intelektualnej i jego zastosowaniu w sieci.

O autorach
Prawo konsumenckie
Ostatnie komentarze
Notariusz Szamotuły komentuje Aplikacja i strona to nie wszystko
Archiwum
2018
Tagi
prawo autorskie (33)e-commerce (20)Internet (18)artykuły prasowe (18)Nowe prawo konsumenckie (17)
naruszenie prawa w internecie (14)orzecznictwo TSUE (13)konsumenci (13)dane osobowe (12)cloud computing (12)znaki towarowe (11)regulaminy (11)e-handel (11)opłaty reprograficzne (11)sklep internetowy (11)e-sklep (11)licencje (10)Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (10)orzecznictwo sądów polskich (10)numer IP (10)e-sprzedaż (9)własność intelektualna (8)webinarium (8)klauzule abuzywne (8)sprzedaż w internecie (8)handel elektroniczny (8)bezpieczeństwo danych (7)identyfikacja po numerze IP (7)linkowanie (7)opłaty od urządzeń i czystych nośników (7)copyright levies (7)prawo europejskie (7)udostępnianie danych osobowych (7)informatyka śledcza (7)hosting provider (6)sprawy sądowe (6)nowe technologie (6)dyrektywy (6)utwory (6)licencja (6)TSUE (6)oprogramowanie (6)odpowiedzialność host provider'ów (6)Znalezione Polubione (6)identyfikacja sprawcy w internecie (6)platforma ODR (5)kopia (5)embeding (5)prawo konsumenckie (5)prawnicy (5)umowy prawnoautorskie (5)forum internetowe (5)service provider (5)dowody (5)poufność (5)orzeczenia (5)technologie (5)spory konsumenckie (5)embedding (5)dozwolony użytek (5)retencja danych (4)wyszukiwarka (4)użytek prywatny (4)prawa pokrewne (4)rozpowszechnianie (4)ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (4)chmura (4)reklama (4)dane (4)copyrights (4)telekomunikacja (4)program komputerowy (4)embedowanie (4)ADR (4)dokumenty elektroniczne (4)bazy danych (4)zamówienia publiczne (4)sprzedaż (4)utwór (4)blockchain (4)embed (4)usługi świadczone drogą elektroniczną (4)umowy prawno-autorskie (4)linking (4)autorskie prawa majątkowe (4)wyczerpanie prawa (4)treści (3)RODO (3)bitcoin (3)ochrona baz danych (3)utwory przyszłe (3)EuroZamowienia.pl (3)monitorowanie treści (3)hosting (3)Oracle (3)umowy o przeniesienie praw autorskich (3)domeny (3)art. 14 uśude (3)baza danych (3)monitorowanie użytkowników (3)ryzyka cloud computing (3)inwigilacja w sieci (3)Usedsoft (3)sprzedaż programu (3)link (3)sklepy internetowe (2)cyberbezpieczeństwo (2)dyrektywa o handlu elektronicznym (2)przeniesienie autorskich praw majątkowych (2)NDA (2)naruszenia praw autorskich (2)Uber (2)Chambers & Partners (2)tajemnica przedsiębiorstwa (2)zakupy internetowe (2)prawa autorskie do strony (2)Google (2)legalny użytkownik (2)strona internetowa (2)kancelaria prawna (2)LegalTech (2)wiarygodna wiadomość (2)koszt retencji danych (2)ukierunkowana (2)promocja (2)Facebook (2)metawyszukiwarki (2)prawa producentów fonogramów (2)licencja pudełkowa (2)varia (2)GIODO (2)ankiety online (2)SaaS (2)UOKiK (2)internet rzeczy (2)Platformy internetowe (2)SABAM. Scarlet Extended (2)umowa o zachowaniu poufności (2)aplikacje mobilne (2)spory transgraniczne (2)dyrektywa 2001/29 (2)Svensson (2)organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (2)usługi prawne (2)cookies (2)FinTech (2)nadania (2)dyrektywa w sprawie ochrony programów komputerowych (2)sztuczna inteligencja (2)prawo angielskie (2)dystrybucja (2)audyt oprogramowania (2)administrator forum internetowego (2)cloud computing dla prawników (2)ukierunkowane (2)udostępnianie utworu (2)ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (2)metawyszukiwarka (2)reklamacje (2)właściwości pliku (2)blog (2)e-discovery (1)partnerstwo innowacyjne (1)korzystanie z dzieła w domenie publicznej (1)Pinckney C-170/12 (1)Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (1)QC Leisure (1)zmowy przetargowe (1)mechanizm opt-out (1)ochrona dóbr osobistych (1)Google Reader (1)konkurs w internecie (1)trade secrets (1)rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001 (1)OHIM (1)public viewing (1)dyrektywa 2009/24 (1)Aula Polska (1)odtwarzanie muzyki w miejscach publicznych (1)ochrona wizerunku (1)odpowiedzialność pośredników (1)rejestracja domen (1)prawo do nadań (1)kwalifikowany certyfikat (1)nadawcy radiowi i telewizyjni (1)ograniczenia przeniesienia praw (1)plagiat ukryty (1)WIPO (1)trwały nośnik (1)ICANN (1)wprowadzenie do obrotu (1)BSA (1)ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (1)Europejski Trybunał Praw Człowieka (1)plagiat (1)wspólnotowy znak towarowy (1)operatorzy witryn indeksujących (1)aplikacja mobilna (1)podpis elektroniczny (1)umowy na odległość (1)druk 3D (1)smart contracts (1)gry hazardowe (1)patent (1)serwis społecznościowy (1)RODO w ubezpieczeniach (1)adaptacje filmowe utworów (1)ustawa inwigilacyjna (1)Jednolity rynek cyfrowy (1)koszty cloud computing (1)BYOD (1)patenty (1)dostawcy usług cyfrowych (1)właściwość sądu (1)odpowiedzialność za szkody (1)geoblokowanie (1)pobranie (1)screening (1)klasyfikacja nicejska (1)operator usług kluczowych (1)dyrektywa 2011/77/UE (1)jurysdykcja (1)baza EBD (1)Coditel no. 1. (1)stosowne wynagrodzenie (1)non disclosure agreement (1)startup (1)Royal Wedding (1)sprzedaż serwisu (1)usługi dotyczące opakowań z cudzym znakiem (1)ambush marketing (1)domena publiczna (1)Coty Germany C-360/12 (1)EUIPO (1)Murphy (1)Creative Commons (1)odbiorniki RTV w pokojach hotelowych (1)ochrona prywatności (1)prawo właściwe (1)prawa do fotografii produktów (1)czytnik (1)Pez Hejduk (C-441/13) (1)YouTube (1)monitoring internetu (1)transmisja (1)kwalifikowany podpis elektroniczny (1)alternatywne metody rozstrzygania sporów (1)ochrona opisów produktów (1)statystyka (1)Unijne rozporządzenie nr 2015/2424 (1)sunrise period (1)podatki (1)certyfikat (1)social media (1)zasady etyki (1)synchronizacja (1)korzystanie z utworów w postępowaniach sądowych (1)plagiat jawny (1)unijny znak towarowy (1)usługi płatnicze (1)podpis elektroniczny weryfikowany kwalifikowanym certyfikatem (1)wiarygodne zawiadomienie (1)ethereum (1)loterie (1)sieci peer-to-peer (1)atak hakerski (1)UKE (1)egzemplarz (1)Procurement Explorer (1)prawo odstąpienia (1)Dostawcy treści online (1)fan page (1)bring your own device (1)ACTA (1)artystyczne wykonanie (1)nowa ustawa (1)samochody autonomiczne (1)cross-border portability (1)MS Word (1)tłumaczenie (1)Proseed (1)usługi cyfrowe (1)prawa artystów wykonawców (1)domena krajowa (1)artificial intelligence (1)eksport danych (1)Deutsche Grammophon (1)
więcej...
Poznaj inne nasze serwisy

Blog EuroZamowienia.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl
Blog LepszaTaktyka.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję